İçişleri Bakanlığı İç Güvenlik Stratejileri Dairesi Başkanlığı'nın literatür taraması yöntemiyle hazırladığı 'Sosyal Medyanın Çocuklar Üzerindeki Etkisi' başlıklı rapor, dijital ortamda çocukların maruz kaldığı tehlikelere dair çarpıcı tespitler içeriyor. 38 sayfalık ve 'Hizmete Özel' damgası taşıyan rapor, çocukların çevrimiçi ortamdaki risklerine karşı ulusal ve uluslararası düzeyde atılması gereken adımları sıraladı.
Raporda özellikle 'INCEL' (İstemsiz Bekârlar) akımının Türkiye'deki etkisi alarm verici boyutlarda. 4 Temmuz 2024'te İstanbul'da iki kadını öldüren Semih Çelik'in olay sonrası incelenen dijital verilerinde INCEL gruplarıyla bağlantısı tespit edildi. İç Güvenlik Stratejileri Dairesi'nin raporuna göre, Türkiye'deki INCEL toplulukları diğer ülkelerden farklı olarak 'yoksulluk' kavramını ön plana çıkarıyor ve 'çirkin' ile 'yoksul' olmanın 'kadınlara erişememenin önündeki en önemli engel' olduğu söylemi yaygınlaştırıyor.
DISCORD'DA ÇOCUK ÖRGÜTLENMELERİ DEŞİFRE OLDU
Raporda Discord uygulamasında tespit edilen '901 Grubu', 'Gulyan Grubu', 'C31K-C7K (Cehennemin 7 Katı)' ve 'İsrail Duyurular' gibi grupların çoğunda çocuklara yönelik zorbalık, cinsel taciz, tehdit, şantaj, kredi kartı kopyalama, kişisel veri ele geçirme, hayvanlara şiddet, dini değerlere ve Atatürk'e hakaret gibi suçların işlendiği belirtildi. Gözaltına alınan şüphelilerin çoğunun 18 yaşın altında olduğu vurgulandı.
İç Güvenlik Stratejileri Dairesi'nin raporu, bu olayların ardından Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın Discord ve Telegram'dan log kayıtları ile IP adresleri talep ettiğini, uygulamaların bilgileri paylaşmaması durumunda erişim engeli getirileceğinin bildirildiğini kaydetti. 9 Temmuz 2024'te Adalet Bakanı Yılmaz Tunç'un açıklamasıyla Discord'a erişim engeli uygulandı.
Raporda Discord'un 'kapalı ve kontrol dışı bir sistem' olmasının, güvenlik birimlerinin doğrudan müdahalesine imkan tanımamasının bu tür yapılanmalar için neden cazip hale geldiği açıklandı. Rusya, İran, Çin, Umman, Kuzey Kore ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin de benzer gerekçelerle Discord'a erişim yasağı getirdiği bilgisi yer aldı.
11 ÜLKENİN ÇOCUK KORUMA MODELLERİ İNCELENDİ
İçişleri Bakanlığı İç Güvenlik Stratejileri Dairesi Başkanlığı, raporda Amerika Birleşik Devletleri, Birleşik Krallık, Fransa, Çin Halk Cumhuriyeti, Finlandiya, Norveç, Yunanistan, Bulgaristan, Hindistan, Singapur ve Brezilya'nın çocuk koruma politikalarını karşılaştırmalı olarak analiz etti.
Çin'in 'Gençlik Bağımlılıkla Mücadele Sistemi' ile 18 yaş altı kullanıcıların hafta içi 90 dakika, hafta sonu toplam üç saatle sınırlandırıldığı; Finlandiya'nın medya okuryazarlığını ulusal strateji düzeyine çıkardığı; Birleşik Krallık'ın 'Çevrimiçi Güvenlik Yasası' ile platformlara algoritmik sorumluluk yüklediği; Singapur'un sosyal medya şirketlerine 1 milyon SGD'ye kadar ceza uygulayabildiği raporda öne çıkan uygulamalar arasında.
TÜRKİYE'DE ATILACAK ADIMLAR
İç Güvenlik Stratejileri Dairesi'nin raporu, Türkiye'de hayata geçirilebilecek idari tedbirleri de sıraladı. Bunlar arasında çocukların sosyal medya kullanım sürelerinin kısıtlanması, canlı yayında ödeme yapma gibi faaliyetlerin engellenmesi, aşırı telefon kullanımını sınırlayan uygulamaların çocuk telefonlarına yüklenmesi, çocuk program ve uygulamalarına yönelik yarışmalar düzenlenmesi, BTK'nın Güvenli İnternet Hizmeti'nin kamu spotlarıyla tanıtılması ve eğitim müfredatına medya okuryazarlığı dersleri konması yer alıyor.
Raporda 5651 sayılı İnternet Kanunu'nun çocukların cinsel istismarını içeren içeriklere karşı getirdiği erişim engelleme tedbirleri ve BTK'nın 'Çocuk Profili' ile 'Aile Profili' seçeneklerini içeren Güvenli İnternet Hizmeti'nin teknik detaylarına da yer verildi.
İçişleri Bakanlığı İç Güvenlik Stratejileri Dairesi Başkanlığı'nın hazırladığı bu kapsamlı rapor, çocukların dijital ortamdaki güvenliğinin yalnızca yasal düzenlemelerle değil, ebeveyn, öğretmen, teknoloji şirketleri ve hukuki otoritelerin iş birliğiyle sağlanabileceği vurgusunu tekrarladı.
AYDINLIK