Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, önümüzdeki günlerde AK Parti Anayasa Komisyonu’nun, yeni bir anayasa yapımı konusundaki tespitlerin ve önerilerin yer aldığı raporu, ‘siyaset belgesi’ adıyla Cumhurbaşkanı Erdoğan’a sunacak.
AK Parti Anayasa Komisyonu’nun hazırladığı raporun ana başlığını, ‘neden yeni ve sivil anayasa’ oluşturacak. “Neden sivil bir yeni anayasaya ihtiyaç var, toplumun ve siyasi partilerin beklentileri neler? Sade ve anlaşılır bir anayasa nasıl olur?” gibi başlıkların yanıtlarının yer alacağı raporda, toplum ve siyasi partilerin yeni ve sivil bir anayasadan yana olduklarını ama neden karşı çıktıkları da analiz edilecek. Muhalefet partilerinin Meclis’te yeni bir anayasa çıkmasına karşı duruşunun da değerlendirildiği raporda, CHP’nin sivil bir anayasa isteği olsa da, iktidarın mevcut anayasa ile çeliştiği yönündeki eleştirilere de yanıt arandı.
Komisyonun toplantılarında, seçim sistemleri, yargı yetkileri, dünya anayasa tarihi ve denge-denetleme mekanizmaları gibi kritik konular masaya yatırıldı. Komisyon üyelerinden, “Dünyadaki seçim sistemleri” başlığı altında Ali İhsan Yavuz, “Anayasada yargı” konusunda Özlem Zengin, “Denge Denetleme Mekanizması” üzerine Serap Yazıcı Özbudun ve “Nasıl anayasa yapılması gerekiyor?” başlığı altında Hayati Yazıcı’nın çalışmaları ve sunumlarından yararlanıldı.
AK Parti’nin Anayasa Komisyonu toplumun, yeni ve sivil anayasadan beklentilerini kaleme aldı. Beklentilerin yanı sıra tespit ve önerilerin yer verildiği siyaset belgesinde şu başlıkların öne çıkması bekleniyor:
■ Yeni anayasanın sade ve anlaşılır bir dille yazılmalı.
■ Demokratik temellerin güçlendirilmesi, toplumsal uzlaşı ve barışın sağlanması, insan hakları ve temel özgürlükler ve ekonomik istikrar vurgusu yapılacak.
■ Çeşitli toplumsal grupların, etnik kökenlerin ve görüşlerin temsil edilmesini sağlayacak bir anayasa, toplumsal uzlaşıyı teşvik edebilir. Bu durum, kamusal barışı ve birlikte yaşamayı destekler. Sivil bir anayasa, hukukun üstünlüğünü ve bağımsız yargıyı güvence altına alarak, keyfi uygulamaları sınırlayabilir.
■ Yeni bir anayasa, evrensel insan haklarını ve temel özgürlükleri daha kapsamlı bir biçimde tanımlayabilir, güvence altına alabilir. Böylece bireylerin hakları daha fazla korunur.
■ Sivil bir anayasa, sadece seçme ve seçilme hakkının değil, aynı zamanda siyasal düşünce ve ifade özgürlüğünün de önemini vurgular.
■ Toplumun dinamikleri değiştikçe, anayasanın da buna adapte olabilmesi önemlidir. Sivil bir anayasa, toplumsal ihtiyaçlar doğrultusunda değişime daha açık bir yapı sunabilir.
Besti KARALAR / Ekonomim