CHP İzmir Milletvekili Rahmi Aşkın Türeli, iş sağlığı ve güvenliği alanında yaşanan sorunlar ve iş cinayetlerine ilişkin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan’ın yanıtlaması istemiyle Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne soru önergesi sundu.
Türeli, yaptığı açıklamada Türkiye’de iş sağlığı ve güvenliği sorununun teknik bir eksiklik olmaktan çıktığını belirterek, “Türkiye’de iş sağlığı ve güvenliği sorunu, sadece teknik bir eksiklik değil, her yıl binlerce işçinin yaşamını yitirdiği kronik bir toplumsal yaradır. 30 Haziran 2012 tarihinde büyük iddialarla yürürlüğe giren 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Yasası, aradan geçen 13 yıla rağmen can kayıplarını önleyememiş, aksine bu süreçte ölümler artarak devam etmiştir. Kamuoyunda artık haklı olarak "iş cinayetleri" şeklinde adlandırılan bu tablo, yasal düzenlemelerin pratik karşılığının olmadığını göstermektedir” dedi.
13 YILDA 25 BİNİ AŞKIN İŞÇİ YAŞAMINI YİTİRDİ
İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi verilerine göre 2013-2026 Nisan döneminde toplam 25 bin 49 işçi iş cinayetleri nedeniyle hayatını kaybetti.
Türeli, bu verilerin 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Yasası’nın iş cinayetlerini azaltmada etkisiz kaldığını savundu.
PİYASA YÖNELİMLİ DENETİM MODELİ İŞLEMİYOR
Türeli, iş güvenliği uzmanları ile işyeri hekimlerinin doğrudan işverenden ücret almasının bağımsız denetimi engellediğini ifade etti.
Özel şirketler eliyle yürütülen “işyeri eksenli denetim” modelinin çıkar çatışması yarattığını belirten Türeli, sistemin yeniden yapılandırılması gerektiğini söyledi.
BAKAN IŞIKHAN’A YÖNELTİLEN 8 SORU
Türeli, Bakan Vedat Işıkhan’dan şu sorulara yanıt istedi:
- Ülkede yüksek ölümlü iş kazalarının temel nedenleri neler?
- 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Yasası bugüne kadar işçi sağlığı açısından somut katkı sağladı mı?
- İş güvenliği uzmanlarının işverenle ücret ilişkisi içinde olduğu mevcut sistemin işlemediği tespitine katılıyor musunuz?
- Kamu kurumlarının iş sağlığı ve güvenliği sistemine dahil edilmesinin sürekli ertelenmesini nasıl değerlendiriyorsunuz?
- Türkiye’nin iş sağlığı ve güvenliği sistemini yeniden gözden geçirmesi gerektiği görüşüne katılıyor musunuz?
- İnşaat, tarım ve madencilik gibi yüksek riskli sektörlere özel düzenleme hazırlığınız var mı?
- Giderleri kamu tarafından karşılanan özerk bir denetim otoritesi kurulmasına nasıl bakıyorsunuz?
- İş kazalarının azaltılması için somut politika ve kurumsal adımlar ne zaman hayata geçirilecek?
RADİKAL DÖNÜŞÜM ÇAĞRISI
Türeli, iş sağlığı ve güvenliği alanında bağımsız denetim modeline geçilmesi gerektiğini belirterek, iş güvenliği profesyonellerinin ücretlerinin kamu tarafından finanse edilen bir havuzdan karşılanmasını önerdi.
Uluslararası Çalışma Örgütü normlarına uygun, yaşam hakkını merkeze alan ve kamusal denetimin esas olduğu yeni bir sistem kurulması çağrısında bulundu.