Çocukları sosyal medyadaki risklerden korumayı amaçlayan düzenleme bugün itibarıyla yürürlüğe girdi.

1 Kasım itibarıyla 15 yaşından küçükler hesap açamazken mevcut kullanıcılar da e-Devlet üzerinden yaş doğrulaması yapmak zorunda.

İşte yeni dönemle ilgili merak edilenler:

1 - Düzenleme ne zaman başlıyor?

Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik, bugün itibarıyla yürürlüğe girdi.

2 - Yaş doğrulama işlemi nasıl yapılacak?

Sosyal medya platformlarında ilk defa hesap açmak isteyen kullanıcılar, yaş doğrulaması için e-Devlet sistemine yönlendirilecek. Kullanıcı, e-Devlet üzerinden yaşına ilişkin bilgiyi doğrulayan dijital bir kod alacak. Bu kod aracılığıyla yaş doğrulama işlemini tamamlayarak sosyal medya platformunda hesap oluşturabilecek.

3 - Mevcut hesapların durumu ne olacak?

Mevcut hesapların tamamının kapatılması söz konusu değil. Mevcut kullanıcılar için yaş doğrulama sürecinin tamamlanması amacıyla 31 Mart 2027’ye kadar geçiş süresi bulunuyor. Bu tarihe kadar kullanıcıların yaş doğrulaması yapması gerekiyor.

4 - Çocuklar sosyal medya kullanabilecek mi?

Düzenlemeye göre sosyal ağ sağlayıcıları, 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacak. Dolayısıyla 15 yaş altındaki kullanıcıların yeni hesap açmasına izin verilmeyecek. Bir hesabın 15 yaşından küçük bir çocuk tarafından kullanıldığına ilişkin şüphe oluşması durumunda platform, söz konusu hesabı geçici olarak askıya alacak ve kullanıcıyı yeniden e-Devlet üzerinden yaş doğrulaması yapmaya yönlendirecek.
5 - 15-17 yaş grubunu hangi kurallar bekliyor?

Bu yaş grubundaki çocukların hesapları varsayılan olarak gizli olacak. Bu hesaplarda canlı yayın açılması ve kişiselleştirilmiş reklam gösterilmesi yasaklanacak. Ayrıca çocuklar yalnızca takip ettikleri hesaplardan mesaj alabilecek, diğer kullanıcılar çocuk hesaplarının takipçi ve takip edilen listelerini göremeyecek.

6 - Sosyal medyada bağımlılığa karşı ne gibi tedbir alınıyor?

Çocukların sosyal medya kullanımını sınırlandırmak amacıyla içeriklerin sonsuz kaydırma yöntemiyle sunulmasına da izin verilmeyecek.
7 - Sosyal medya hesapları tamamen gizli mi olacak?

Hayır. Varsayılan gizlilik kuralları özellikle 15-17 yaş grubundaki çocuk hesaplarını kapsıyor. Bu hesaplarda diğer kullanıcıların takipçi ve takip edilen listelerini görüntülemesi sınırlandırılacak. Yetişkin hesaplarının tamamı için genel bir gizlilik mecburiyeti getirilmiyor.

8 - Ebeveynler çocuklarının hesaplarını denetleyebilecek mi?

Evet. Platformların ebeveyn kontrol araçları sunması gerekiyor. Bu araçlarla ebeveynler çocuklarının hesap ayarlarını kontrol edebilecek, kullanım sürelerini sınırlandırabilecek ve ücretli işlemlere ilişkin izinleri yönetebilecek.

9 - Sosyal medya platformları verilerimize sahip olabilecek mi?

Kimlik bilgilerinin platformlara aktarılmaması, yaş doğrulama sürecinde hiçbir veri işlenmediği anlamına gelmiyor. Ayrıca sistemin işlem kayıtlarının nasıl tutulacağı, farklı platformlardaki hesapların birbirleriyle ilişkilendirilmesinin teknik olarak nasıl önleneceği ve bu güvencelerin nasıl denetleneceği gibi konuların açıklığa kavuşturulması gerekiyor.

10 - Dolandırıcılara karşı nelere dikkat edilmeli?

Düzenlemeyi fırsata çevirmek isteyen dolandırıcılar, “Hesabınız kapanacak” veya “Yaşınızı hemen doğrulayın” mesajlarıyla sahte bağlantılar gönderebilir.
Kullanıcıların SMS, e-Posta ve sosyal medya mesajlarındaki bağlantılara tıklamaması gerekiyor. İşlemler yalnızca turkiye.gov.tr adresi veya resmî e-Devlet uygulaması üzerinden yapılmalı; şifre, doğrulama kodu ve banka bilgileri kimseyle paylaşılmamalı.

Ömer TEMUR