Yeni Orta Vadeli Program hazırlıkları sürerken ekonomi yönetiminin önündeki temel denklem netleşiyor. Yeni dönemde enflasyonla mücadeleden taviz verilmeden büyümenin korunması hedeflenecek. Bu çerçevede iç talebin fiyat istikrarını bozmayacak şekilde dengelenmesi, buna karşılık yatırımların, üretim kapasitesinin ve ihracatın desteklenmesi planlanıyor. Ekonomide iç talebin zayıflaması, enflasyonun ana eğiliminin gerilemesine destek veren unsurlardan biri olarak öne çıkıyor. Bu nedenle yeni dönemde tüketimi yeniden güçlü biçimde artırmaya dayalı bir büyüme yerine, üretim kapasitesini genişleten yatırımların ve verimlilik artışının öne çıkarılması öngörülüyor.

BÜYÜMENİN MOTORU YATIRIM OLACAK

Yeni OVP'de büyümenin sürdürülebilmesi için yatırım ortamının güçlendirilmesi öncelikli başlıklardan biri olacak. İç talebin dezenflasyon amacıyla dengelendiği bir dönemde, yatırımların ekonominin büyüme kapasitesi korunacak. Bu kapsamda yüksek katma değerli üretim, teknoloji yatırımları, sanayi kapasitesinin geliştirilmesi ve verimlilik artışına yönelik politikaların ağırlık kazanması hedefleniyor. Böylece büyümenin tüketimden ziyade yatırım-üretim-ihracat üçgenine oturtulması amaçlanacak.

Denklemin diğer tarafında ise dezenflasyon olacak. Merkez Bankası'nın Üçüncü Çeyrek Raporu'nda enflasyonun 2026 sonunda yüzde 28, 2027'de yüzde 15 ve 2028'de yüzde 9 seviyesine gerilemesi, orta vadede ise yüzde 5 civarında istikrar kazanması öngörülüyor. 2026 tahmininin yüzde 26'dan yüzde 28'e yükseltilmesinde enerji ve emtia fiyatları, gıda enflasyonu, ithalat maliyetleri ve yönetilen-yönlendirilen fiyatlardaki gelişmeler etkili oldu. Yeni OVP'nin de bu patikayı esas alarak fiyat istikrarını büyümenin ön koşulu olarak ele alması bekleniyor.

Gıda ve enerji faturasını düşürme hedefi

Yeni denklemin önemli parçalarından birini maliyet kaynaklı enflasyonla mücadele oluşturacak. Yüksek tarımsal girdi maliyetlerinin yanı sıra üretim, depolama, dağıtım ve tedarik zincirindeki sorunların da fiyatlar üzerinde etkili olduğu değerlendiriliyor. Bu nedenle yeni programda daha fazla üretim, daha güçlü arz zinciri ve daha düşük maliyet hedefi öne çıkacak. Enerji tarafında da benzer bir yaklaşım izlenecek. Jeopolitik gelişmeler nedeniyle petrol, doğal gaz ve diğer emtia fiyatlarındaki oynaklık enflasyon açısından önemli bir risk oluşturuyor. Enerji arz güvenliğinin artırılması ve enerji ithalatının azaltılması böylece hem enflasyon hem de cari açık açısından önem kazanacak.

İhracat cari dengeyi destekleyecek

Yeni OVP'nin büyüme denkleminde ihracatın payının artırılması da hedeflenecek. İkinci çeyrekte ihracatın güçlü şekilde arttığı ve dış ticaret açığının gerilediği görülürken, dış talepteki toparlanmanın Türkiye'nin ihracatına destek verdiği değerlendiriliyor. Yeni dönemde yüksek katma değerli ürün ihracatının artırılması, yeni pazarlara erişimin güçlendirilmesi ve üretimde ithal girdiye bağımlılığın azaltılmasıyla cari dengenin kalıcı biçimde iyileştirilmesi amaçlanacak.

Uğur DUYAN