Vergi kaçakçılığıyla mücadele kapsamında mevzuat değişikliğine gidilecek. Yapay zeka destekli uygulamalarla sahte belge üretilmesinden kaynaklı kamu zararının büyümesi ve mağdur sayısındaki artış devleti harekete geçirdi. Meclis gündemine alınacak düzenleme ile sahte belge suçlarının erken aşamada tespit edilecek. Organize yapıların deşifre edilmesi ve vergi kayıp ve kaçağıyla mücadele hız kazanacak.
25 MADDELİK TEKLİF YETKİLERİ ARTIRACAK
Sahte belge düzenleme ve kullanma suçlarına karşı daha etkin ve sonuç alıcı adımlar atılacak. 25 maddeden oluşması beklenen Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan teklifle, organize olarak vergi kaçıranların tespiti için teknik dinleme ve teknik takip sistemine geçilecek. Belgede sahtecilik suçlarına yönelik adli yetkiler artacak.
KURGAN SAHTE BELGE İLE MÜCADELE EDECEK
Kuruluş Gözetimli Analiz Sistemi (KURGAN) sistemi Vergi Denetim Kurulu Başkanlığının sahte belge ile mücadele stratejisinin bir parçası ve bir politika bileşenini oluşturacak. İşlem riskleri olabilecek en kısa zamanda tespit edilecek ve mükellefler uyarılacak. KURGAN dışında mevzuat değişiklileri ile beraber düzenleyiciler için vergi denetiminin vergi suçu soruşturmasının birbirinden ayrılacak. Suç örgütlerinin elde ettiği varlık ve gelirlere el koyulabilecek ve bu gelir müsadere edilebilecek. Dinleme ve teknik takip gibi suç örgütleri nezdinde bir takım tedbirlerin kullanılacak. Rapor Otomasyon Sistemi gibi teknolojik yenilikler devreye alınarak denetim süreçlerinin hızlanacak.
ANALİZ SİSTEMİ DE GÜNCELLENECEK
Söz konusu değişiklikler Kuruluş Gözetimli Analiz Sistemi (KURGAN) kapsamında getirilecek. Vergi Denetim Kurulu'nun 1 Ekim'de rehberini yayınladığı teknik araçlarla izleme ve gizli soruşturmacı görevlendirilmesi gibi tedbirler, vergi kaçakçılığıyla mücadelede kullanılabilecek. ve sene başından bu yana mükellefler, muhasebeciler ve mali müşavirlere tanıtmaya başladığı siteme göre, Vergi Usul Kanunu'nda ve Ceza Muhakemesi Kanunu'nda değişikliğe gidilecek.
BELGEDE SAHTECİLİK ORGANİZE SUÇA GİRECEK
Dijitalleşme ve yapay zeka teknolojisindeki gelişmeye bağlı olarak sahte belge üretimi de klasik vergi incelemesinin sınırlarını aştı. Hazine'nin hazırladığı taslakta, kuvvetli fiilin bulunması ve organize suç şüphesi halinde, vergi incelemesi vergi suçu soruşturmasına dönüştürülecek. Bunun için Vergi Usul Kanunu'nda değişikliğe gidilerek, vergi incelemesi ile vergi kaçakçılığı soruşturması hukuki olarak birbirinden ayrılacak.
ÖNCÜL SUÇ TANIMI GELDİ
Buna göre 'sahte belge' 'öncül suç' olarak tanımlanacak. Böylece Ceza Muhakemesi Kanunu'nda yer alan iletişimin tespiti ve dinlenmesi, teknik araçlarla izleme ve gizli soruşturmacı görevlendirilmesi gibi tedbirler, vergi kaçakçılığıyla mücadelede kullanılabilecek. Öncül suç, suçtan gelir elde edilmesinin sağlayan fiilleri kapsıyor.
Bilmeden yapana istisna kapsamı
Düzenlemeyle, sahte belge faaliyetleri yalnızca vergisel bir usulsüzlük olarak değil, organize suç, kara para aklama ve diğer yasa dışı faaliyetlerin finansmanını besleyen bir suç alanı olarak tanımlanacak. Bu çerçevede, sahte belge yoluyla elde edilen gelirler için mal varlığına el koyma, dondurma ve müsadere tedbirlerinin uygulanması hedefleniyor. Öte yandan, sahte belge kullanımına ilişkin yaklaşımda da önemli bir değişikliğe gidiliyor. Yeni dönemde, 'bilerek kullanma esas, bilmeden kullanma istisna' ilkesi benimsenirken, kasıt ölçüsünün objektif kriterlere dayandırılması öngörülüyor.
Uğur DUYAN