Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) bünyesindeki uzmanlar Halil İbrahim Korkmaz, Ahmet Bilal Kurtoğlu ve Furkan Höçük tarafından hazırlanan "Hanehalkı Enflasyon Beklentileri ve Hissedilen Enflasyon" başlıklı analizde, ekonomik aktörlerin beklentilerinin nasıl şekillendiği küresel örneklerle karşılaştırmalı olarak incelendi. 30 Ocak 2026 tarihli analizde, enflasyon beklentilerinin tüketim ve tasarruf kararlarını doğrudan etkilediği, bu nedenle Merkez Bankası'nın politika belirleme sürecinde bu verileri önemli bir girdi olarak kullandığı belirtildi.
HANEHALKI BEKLENTİSİ DAHA YÜKSEK VE OYNAK
Analizde yer alan verilere göre, son 10 yıllık dönem incelendiğinde hanehalkının 12 ay sonrası için enflasyon beklentisinin, mevcut enflasyon düzeyinin genel olarak üzerinde seyrettiği ortaya kondu. Bu durumun sadece yüksek enflasyon dönemlerine özgü olmadığı, enflasyonun tek haneli olduğu yıllarda dahi hanehalkı beklentilerinin ortalama 10 puan yukarıda kaldığına dikkat çekildi.
Piyasa katılımcılarının beklentilerinin ise dezenflasyon öngörüsüyle manşet enflasyondan daha düşük seviyede oluştuğu ve gerçekleşen enflasyonu tahmin etmede en düşük hata payına sahip oldukları vurgulandı.
HİSSEDİLEN ENFLASYONUN ROLÜ
Uzmanlar, hanehalkı ile piyasa verileri arasındaki bu ayrışmanın temel nedeninin "hissedilen enflasyon" olduğunu belirtti. Yapılan çalışmaya göre:
Hanehalkı, enflasyon beklentisini oluştururken en çok sık tükettiği ürünlerin fiyat hareketlerine odaklanıyor.
Küresel ölçekte gıda ve enerji fiyatları beklentileri şekillendirirken, Türkiye'de bu kalemlere ek olarak "kira" artışları da belirleyici bir rol oynuyor.
Uzun süredir manşet enflasyonun üzerinde seyreden kira enflasyonu, vatandaşın hissettiği enflasyonu ve dolayısıyla gelecek beklentisini yukarı çekiyor.
HABER KAYNAKLARINDA SOSYAL MEDYA ETKİSİ
Analizde, hanehalkının bilgi kaynaklarına ilişkin veriler de paylaşıldı. Gelişmekte olan diğer ülkelerle benzer şekilde, Türkiye'de televizyon ve radyonun yanı sıra sosyal medyanın da vatandaşın bilgi edinmesinde etkili bir mecra olduğu görüldü. Uzmanlar, hanehalkı beklentilerinin tahmin gücünün zayıflamasının, bu alandaki iletişimin daha etkin yapılmasını zorunlu kıldığına işaret etti.
DEZENFLASYON SÜRECİ VE İYİLEŞME BEKLENTİSİ
Merkez Bankası uzmanları, sıkı para politikası duruşunun devamı ve düşen enflasyon eşliğinde, hanehalkı beklentilerinin de kademeli olarak iyileşmesini beklediklerini ifade etti. Analizin sonuç bölümünde, ekonominin tüm kesimleriyle etkin iletişimin sürdürülmesinin, beklentilerdeki iyileşmenin kalıcılığı açısından kritik önem taşıdığı vurgulandı.
KARAR