Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), iş hayatında haksız rekabeti önlemek ve çalışanların sosyal güvenlik haklarını güvence altına almak amacıyla kayıt dışı istihdam denetimlerine hız verdi. Yapılan son resmi uyarılara göre, işverenlerin mevzuata aykırı şekilde personel istihdam etmesinin maliyeti ciddi boyutlara ulaştı. Kurum, bir çalışanın yalnızca 1 gün dahi sigortasız çalıştırılmasının tespit edilmesi halinde, işletmelere en az 40 bin liradan başlayan idari para cezaları kesileceğini bildirdi.

Bu yaptırımların, hem çalışan mağduriyetini engellemek hem de vergi/prim yükümlülüklerini eksiksiz yerine getiren kurallara saygılı işverenleri korumak amacıyla tavizsiz uygulanacağı vurgulandı.

SİGORTASIZ İŞÇİ ÇALIŞTIRMANIN CEZASI NE KADAR?

SGK denetimlerinde bir çalışanın bir gün dahi sigortasız çalıştırıldığının tespiti halinde işverene en az 40.000 TL idari para cezası kesilmektedir. Bu ceza tutarı, işverenin statüsüne ve çalıştırılan işçi sayısına göre artış gösterebilir.

RÜCU DAVALARI ARTIYOR

Sigortasız çalıştırılan bir işçinin iş yerinde yaralanması, sakat kalması veya hayatını kaybetmesi durumunda, idari cezalar buzdağının sadece görünen yüzüdür. Böyle bir senaryoda SGK, kazazede işçinin tüm hastane masraflarını ve ailesine bağlanacak ömür boyu geliri (maaşı) karşılar; ancak ardından işverene "Rücu Davası" açarak ödediği bu milyonlarca liralık bedeli faiziyle geri talep eder. Ayrıca olay doğrudan "Taksirle yaralama veya ölüme sebebiyet verme" suçlamasıyla Ağır Ceza Mahkemelerine taşınır. Kısacası, bir çalışanı sigortasız istihdam etmek, işletmeyi anında iflasa ve işvereni hapis cezasına sürükleyebilecek en büyük ticari risktir.

YABANCI UYRUKLU İŞÇİ ÇALIŞTIRMA CEZASI

Denetimlerin yoğunlaştığı bir diğer kritik alan ise yabancı uyruklu kişilerin yoğun olarak istihdam edildiği sektörler oldu. SGK mevzuatına ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı kurallarına göre, Türkiye'de çalışan, mesleki eğitim gören veya staj yapan tüm yabancı uyrukluların fiilen işbaşı yapmadan önce resmi çalışma izni alması zorunludur.

Bakanlıktan izin almadan yabancı uyruklu işçi çalıştıran işletmelere, tespit edilen her bir kaçak işçi için 56 bin lira idari para cezası uygulanacak. Ayrıca, herhangi bir işverene bağlı olmadan, kayıt dışı ve izinsiz olarak kendi adına bağımsız çalışan yabancı uyruklu kişilere de 45 bin lira para cezası kesilecek.

6 AYLIK KAÇAK İŞÇİ ÇALIŞTIRMA CEZASI DA ARTTI

Kayıt dışı işçi çalıştırmanın idari ve mali boyutu, süre uzadıkça katlanarak artıyor. SGK uzmanlarının hesaplamalarına göre, bir işçiyi 6 ay boyunca sigortasız (kayıt dışı) çalıştırmanın işverene çıkaracağı maliyet, bu süreçte yasal olarak ödenmesi gereken toplam SGK priminin yaklaşık 5 katına denk geliyor. Bu durum, "maliyet düşürme" amacıyla sigortasız işçi çalıştıran işletmelerin aslında devasa bir finansal risk altına girdiğini gösteriyor.

KARAR