Haziran ayı enflasyon verisiyle birlikte milyonlarca emekli ve memurun alacağı zam oranları da belli olacak. Enflasyon rakamları Cuma günü açıklanacak.

Netleşecek zam oranları memur maaşları ve emekli aylıklarında teknik olarak iyileşme sağlarken yaşam koşullarını ne derece etkileyeceği tartışmalı.

Türkiye'de milyonlarca çalışan enflasyon ve hayat pahalılığı karşısında eriyen ücretlerinin düzeltilmesini talep ediyor. Hükümet ise Temmuz ayında asgari ücrette artış öngörmüyor. Asgari ücretli yıl sonuna kadar 28 bin 75 TL almaya devam edecek. Peki memur ve emekliler için beklentiler ne yönde?

Türkiye İstatistik Kurumu'nun verilerine göre yılın ilk beş ayında enflasyon yüzde 16,61 seviyesinde gerçekleşti. Merkez Bankası'nın Piyasa Katılımcıları Anketi'ne göre Haziran ayı TÜFE artışı beklentisi yüzde 1,36'ya geriledi. Bu beklenti gerçekleşirse Temmuz ayında memur ve memur emekli maaş zammının yüzde 13,92 (enflasyon farkı ve toplu sözleşme zammı), SSK ve Bağ-Kur emekli maaş zammının ise yüzde 18,18 seviyesinde olması bekleniyor.

Memur zammı neden enflasyonun altında kalıyor?

SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin aylıkları altı aylık enflasyon oranında artırılırken, memur ve memur emeklilerinin maaşları farklı bir yöntemle hesaplanıyor.

Memur ve memur emeklileri toplu sözleşmeyle belirlenen zam oranına ek olarak, yalnızca toplu sözleşme zammını aşan enflasyon kadar fark alıyor. 2026 yılının ikinci altı ayı için toplu sözleşmeyle belirlenen zam oranı yüzde 5. Haziran enflasyonunun Merkez Bankası beklentisi doğrultusunda gerçekleşmesi halinde memur ve memur emeklilerinin toplam maaş artışı yüzde 13,92 olacak ve bu oran ilk altı aylık enflasyonun altında kalacak. Buna karşılık SSK ve Bağ-Kur emeklileri ilk altı aylık enflasyon oranı kadar, yani beklentilere göre yüzde 18,18 zam alacak.

Bu nedenle memur ve memur emeklilerinin maaş artışı ile SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin zam oranı arasında 4,3 puanlık fark oluşması bekleniyor.

En düşük emekli aylığında gözler Mecliste

Temmuz zammıyla birlikte en çok merak edilen başlıklardan biri de en düşük emekli aylığının artırılıp artırılmayacağı.

En düşük emekli aylığı, kök aylığı düşük olduğu için zam sonrası da belirlenen taban tutarın altında kalan milyonlarca emekliyi ilgilendiriyor. Bu tutarın artırılması ise enflasyon verisinin açıklanmasının ardından doğrudan zam hesabıyla değil, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde kabul edilecek bir kanunla mümkün oluyor.

Geçmiş yıllarda olduğu gibi bu yıl da en düşük emekli aylığında artış yapılması halinde bunun yasal düzenlemeyle hayata geçirilmesi gerekecek.

Sosyal yardım ödemeleri de değişecek

Haziran enflasyonunun açıklanması yalnızca memur maaşları ve emekli aylıklarını etkilemeyecek.

Memur maaş katsayısındaki artış, kıdem tazminatı tavanı ile memur maaş katsayısına bağlı çeşitli mali yükümlülüklerin hesaplanmasında da esas alınıyor.

Katsayıdaki artışla birlikte 65 yaş aylığı, engelli aylıkları, evde bakım yardımı, bedelli askerlik ücreti ve çeşitli sosyal yardım ödemeleri de yeniden hesaplanacak. Kesin tutarlar, Haziran enflasyonunun açıklanmasının ardından netleşecek.

Ek zam ya da refah payı olacak mı?

Enflasyon verisinin açıklanmasına sayılı gün kala kamuoyunda ek zam ya da refah payı uygulanıp uygulanmayacağı da tartışılıyor.

Temmuz zammı öncesinde sendikalar enflasyon farkının tek başına yeterli olmayacağını savunuyor. Türkiye Kamu-Sen, memur ve emekliler için ek zam, refah payı ve maaşların gerçekleşen enflasyona göre güncellenmesini sağlayacak eşel mobil sistemine geçilmesini talep ediyor.

KESK de mevcut toplu sözleşme sisteminin yüksek enflasyon karşısında kamu emekçilerini korumadığını savunarak acil ek zam ve refah payı çağrısını sürdürüyor. Sağlık çalışanlarının örgütlerinden HEKİMSEN ise "Enflasyon farkı zam değildir" diyerek Temmuz ayında refah payı verilmesi gerektiğini savunuyor.

Hükümet kanadından şu ana kadar Temmuz ayında memur ve emeklilere mevcut zam mekanizmasının dışında ilave bir artış ya da refah payı uygulanacağına ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı. Asgari ücrette ara zam yapılmayacağının açıklanmasının ardından gözler şimdi Cuma günü açıklanacak Haziran enflasyonuna ve bu verinin maaşlara nasıl yansıyacağına çevrilmiş durumda.

DW Türkçe