Derinleşen barınma krizi, kiralık konut piyasasında dengeleri de değiştiriyor. Endeksa verilerine göre Türkiye’de Mart 2026 sonu itibarıyla son bir yıl içerisinde kiralık konutlar fiyatları yüzde 23.26 artarken, ortalama kiralar 26 bin lira oldu. Büyükşehirlerde artış çok daha sert yaşanıyor. İstanbul’da son bir yıl içerisinde kira fiyatları yüzde 39.95 yükseldi. Ortalama konut kiraları ise 37.857 liraya çıktı. Ankara’da ortalama kira 29.000 TL, İzmir’de 29.300 TL seviyesinde hesaplandı. Mevcut kiracılara yapılacak zam oranı ise 2026 yılı itibarıyla yüzde 30–35 bandında seyrediyor.

Mevcut kiracılar görece sınırlı artışlarla oturmaya devam ediyor. Yeni kiracılar ise çok daha yüksek bedellerle karşılaşıyor. Özellikle asgari ücretli ve dar gelirli kesim için kira, artık en büyük harcama kalemi haline gelmiş durumda.

ŞİKAYETLER ARTIYOR

Kira ödememe ihtimali, uzun süren tahliye davaları ve enflasyon karşısında kira gelirinin erimesi endişesiyle, mülk sahipleri daha “garantili” kiracılara yöneldi. Son dönemde bir ilan platformunda yayımlanan “Memur kiracı tercih edilir”, “Memur kefil zorunlu”, “İki memur kefil” başlıklı ilanlarda da artışlar dikkat çekiyor. Kiralık ev arayan vatandaşlar ise bu uygulamalardan şikayetçi. İlan platformlarında çok sayıda kullanıcı, neredeyse her ilanda “devlet memuru şartı” ile karşılaştıklarını, emlakçıların belge talep ederek sorgulayıcı bir tavır sergilediğini ifade ediyor. Bu durumun, ekonomik olduğu kadar, psikolojik bir baskı yarattığı dile getiriliyor.
Ayrımcılık ve insan hakları ihlali

Tüketiciler Birliği Başkanı Mehmet Bülent Deniz, son dönemde özellikle “kiracı memur olacak” ya da “kefil memur olacak” şeklindeki ilanlara yönelik şikayetlerin arttığını belirterek, bu durumun ayrımcılık olduğunu, İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu tarafından ele alınması gerektiğini vurguladı. Ekonomik sebeplerden kira ödemelerinde aksamaların yaygınlaştığını dile getiren Deniz, şöyle devam etti:

“Ev sahipleri, düzenli maaşı olan ve kamu sektöründe çalışan kişileri tercih ediyor. Ekonomik belirsizlik nedeniyle esnafın işlerinin bozulabileceği düşünülerek onlar da çoğu zaman tercih edilmiyor.

Öğrenciler ise zaten uzun süredir ev bulmakta zorlanıyordu. Ev sahipleri tercihlerini kendi içlerinde yapabilirler ancak bunu ilanlarda açıkça belirtmek çok ciddi bir ayrımcılık ve insan hakları ihlalidir.”

SONGÜL DALGIÇ BİLGİLİ / NEFES