Piyasalarda özellikle son 3 aylık dönemde Orta Doğu’da jeopolitik risklerle birlikte faizlerde de dikkat çeken yükselişler yaşandı. Merkez Bankası, mart ve nisan aylarındaki toplantılarda politika faizini %37’de sabit tutmasına karşılık, fonlamayı koridorun üst bandı olan %40’a çekti. İki yıllık gösterge tahvil getirisi de geçen hafta %44 seviyesini aştı.

TAŞIT KREDİSİ HACMİ DÜŞÜYOR

Bu gelişmeler, kredi faizlerinde de yükselişi beraberinde getirdi. Tüketici kredilerindeki artışın en önemli yansıması ise “taşıt” kaleminde gözlemlendi. BDDK verilerine göre son 13 haftalık dönemde toplam tüketici kredilerinde yaklaşık 206 milyar liralık artış yaşandı. Ancak taşıt kredileri bu dönemde 3 milyar lira geriledi ve 15 Mayıs haftasında 44,30 milyar lira olarak gerçekleşti.

“EL BİRLİĞİ” HACMİ YÜKSELİYOR

Taşıt kredilerindeki bu düşüşe karşılık otomobildeki finansman ihtiyacının, “el birliği” sistemi olarak da bilinen tasarruf finansmanı şirketleri ile karşılandığı görülüyor. Merkez Bankası tarafından açıklanan 2026 yılının ilk çeyrek dönemine ait “Finansal İstikrar Raporuna” göre; tasarruf finansman şirketlerinin taşıt finansmanı bakiyesi, bankaların taşıt kredisi ile arayı bir miktar daha açtı.

HER 5 TAŞITTAN 3’Ü…

Rapora göre, tasarruf finansman şirketlerinin Eylül 2025’ten itibaren taşıtta banka kredilerini geride bıraktığı görülüyor. Mart 2026 itibarıyla tasarruf finansman şirketlerinin toplam taşıt kredilerinden aldığı pay %60’ın üzerinde gerçekleşti. Bu sistemle sağlanan finansman tutarı 170 milyar TL civarına ulaşırken; rakamlar, ipotekli satılan her 5 araçtan 3’ünün “el birliği” ile alındığını gösterdi.

5’İNCİ AYDA TESLİMAT

BDDK tarafından denetlenen tasarruf finansman şirketleri, havuz sistemine 5 aylık ödemenin ardından, müşterilere, dahil oldukları finansman tutarı kadar ödeme yapıyor. Karşılığında sadece katılım payı adı altında %7 civarında bir bedel tahsil ediliyor.

ÖRNEK HESAPLAMA

Örneğin 15 ay vadede, ayda 20 bin TL taksitle, 300 bin TL’lik taşıt finansmanı paketine dahil olan bir katılımcı; 152’nci günde, 5’inci taksiti de ödemesinin ardından, tutarın tamamını alabiliyor.

“El birliği” sisteminde faiz avantajının yanı sıra BDDK’nın banka kredileri için bazı vadeler ve tutarlar için getirdiği sınırlamalar da bulunmuyor.

Ömer Faruk BİNGÖL