Ekonomim gazetesi köşe yazarı Şeref Oğuz, kaleme aldığı yazıda fahiş fiyatlarla mücadelede izlenen yöntemleri değerlendirdi.
Oğuz, ülkeyi yönetenlerin vatandaşın fahiş fiyat yükü altında ezilmesine izin verilmeyeceğini sık sık dile getirdiğini hatırlatarak şimdiye kadar denenen yöntemlerden hangilerinin işe yaradığını, hangilerinin etkisiz kaldığını sıraladı.
"Hükümet Zamla Enflasyonu İndireceğini Sanıyor"
Oğuz, hükümetin zam yaparak enflasyonu düşüreceği anlayışını daha önce de kullandığı "Kamuflasyon" kavramıyla tanımladı. TÜİK'in de zamları kamufle ettiğini öne süren yazar, bunun sonucunda "fiyatlandırmada davranış bozukluğu" ortaya çıktığını savundu.
Cezalar ve Denetimler Yetersiz
"Cezalar zamcıları engelleyebilir mi?" sorusuna olumsuz yanıt veren Oğuz, bu yolun her denendiğinde sonuç vermediğini belirtti. Artan maliyetleri fiyatlarına yansıtmak zorunda olanların ceza ödeyerek zammı yaptığını ileri süren yazar, piyasada yaklaşık 3,5 milyon işyeri, esnaf ve üretici bulunduğunu hatırlatarak "devasa bir denetim ordusu" kurulsa da başa çıkılamayacağını söyledi. Oğuz, en iyi denetimin vatandaşın yaptığı denetim olduğunu ancak bunun piyasayı baskılayarak sağlanamayacağını savundu.
Önerilen Adımlar
Oğuz, fahiş fiyatla mücadele için yapılması gerekenler arasında üretimin desteklenmesini, üreticinin örgütlenmesini, girdi maliyetlerinin düşürülmesini, Hal Yasası'nın ıslahını, Perakende Yasası'nın güncellenmesini, aracı sayısının azaltılmasını, lojistik maliyetlerinin düşürülmesini, demiryolunun etkin kullanılmasını, Anayasa'da öngörüldüğü gibi GSMH'nin yüzde 1'inin tarıma aktarılmasını ve üreticinin finansmanının rahatlatılmasını sıraladı.
Kaçınılması gerekenler arasında ise soğan deposu basılması, aracıların suçlanması, marketlerin düşman ilan edilmesi, cezayla çözüm aranması ve tehdit savrulması yer aldı. Yazar, mücadelenin etiketlerde değil tarlada ve fabrikada verilmesi gerektiğini vurguladı.
"Kamu da Fahiş Fiyatta Geri Kalmıyor"
Fahiş fiyatta kamunun özel sektörden aşağı kalır yanı olmadığını savunan Oğuz, belediyelerin borç listelerinin binalara asılmaya başlandığı bir dönemde fahiş harcamaların daha çok göze battığını belirtti. Müteahhitlere aktarılan kamu kaynaklarının hesabının sorulduğunu hatırlatan yazar, "Fahiş fiyatların hesabı kime sorulacak?" sorusunu yöneltti.