TÜİK verileri, ülkede işsiz ve gelecekten ümidini kesen gençler ordusunun sürekli büyüdüğünü ortaya koydu. TÜİK’in yılın ilk çeyreğine göre manşet işsizlik oranı yüzde 8,2 seviyesinde hesaplanırken geniş tanımlı işsizlik yüzde 30,4’e çıktı. TÜİK’in dar tanımlamasıyla iş aramak için son dört hafta içinde aktif iş arama kanallarından en az birini kullanan ve 2 hafta içinde işbaşı yapabilecek durumda olan işsizlerin sayısı 2 milyon 894 bin oldu. Ancak işsiz sayılmayan iş bulma ümidini kaybedenler, iş aramadığı halde çalışma isteğini belirtenler, tam zamanlı çalışmak isteyenlerle birlikte geniş tanımlı işsizlik olarak ifade edilen gerçek işsiz sayısı 13 milyon 265 bin kişiye çıkıyor.
İş bulma ümidini yitirenler, gelecek beklentileri yönünden karamsar bir tablo oluşturmaya devam ediyor. İş bulamayacağına inandığı için iş aramaktan vazgeçenlerin sayısı ilk çeyrekte 3 milyon kişiye dayandı. 2025 Ocak-Mart dönemine göre 170 bin kişi artan ümitsiz işsizlerin sayısı 2 milyon 949 bin kişiye ulaştı. Resmi işsizlerin üstüne çıkan ümitsiz işsizlerde 100 kişiden 22’sini 15-24 yaş aralığındaki, 18’ini ise 25-34 yaş grubundaki gençler oluşturuyor. Ümitsiz işsizlerdeki dikkati çeken bir başka tablo ise üniversite mezunlarındaki karamsarlık oldu. 2025’in ilk çeyreğine göre 55 bin kişi daha eklenerek 568 bine ulaşan üniversite mezunu, iş bulma ümidini yitirdiği için çalışma hayatının dışına çekildi.
6,8 MİLYON KİŞİLİK ORDU
İşgücü içerisindeki en dinamik nüfus olan 15-34 yaş arasındaki nüfus ya iyi çalışma koşullarında bir iş bulamıyor ya da ümitsiz işsizler kervanına katılıyor. Yılın ilk çeyreğinde bu yaş grubundaki 6 milyon 789 bin genç ne eğitimde ne de istihdamda yer aldı. Bu sayı, 15-34 yaş grubundaki 24 milyon 44 bin olan nüfusun yüzde 28,2’sini ifade ediyor. Ne eğitimde ne istihdamda olanların oranı 15-24 yaş grubunda yüzde 23,6, 15-29 yaş grubunda yüzde 26,6 oldu. 2025’in ilk çeyreğine göre 50 bin artan 15-24 yaş aralığındaki genç nüfusun ne İş bulma ümidini kaybedenler 2,9 milyon kişiye ulaştı. Ülke gençliği, işsizlik ve geleceksizlik kuşatmasında. Resmi işsiz sayısının üzerine çıkan ümitsiz işsizlerde 100 kişiden 22’sini 15-24 yaş aralığındaki gençler oluşturuyor. Ne eğitimde ne istihdamda olan 15-34 yaş grubundaki nüfus ise 6,8 milyonu buldu eğitimde ne istihdamda olanlarının sayısı ise 2 milyon 699 bine ulaştı. Bu yaş grubundaki üniversite mezunu 369 bin genç istihdamda yer almıyor. İşgücü, 2026’nın ilk çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre 353 bin kişi azalarak 35 milyon 116 bin kişi, işgücüne katılma oranı ise yüzde 52,6 oldu. İşgücüne katılma oranı erkeklerde yüzde 70,5 olurken kadınlarda ise yüzde 35,2’de kaldı. Çalışanların sayısı da geçen yılın aynı çeyreğine göre 389 bin kişi azaldı. İstihdamda yaşanan en keskin düşüş sanayide yaşandı. Geçen yılın ilk çeyreğine göre sanayide yaşanan istihdam kaybı 240 bin kişi oldu.
DÖRT GENÇTEN BİRİ EVDE
DİSK-AR’ın İşsizlik ve İstihdamın Görünümü raporunda Eurostat verilerine göre Türkiye’nin, AB ülkeleri içerisinde en yüksek NEET genç nüfus oranına sahip ülke olduğuna dikkat çekildi. Ülkede her 4 gençten biri ne eğitimde ne istihdamda. Türkiye’den sonra Avrupa ülkelerinde en yüksek NEET oranına sahip üç ülke yüzde 23,4 ile Kuzey Makedonya, yüzde 20 ile Bosna Hersek ve yüzde 19,2 ile Romanya oldu. Avrupa’da NEET oranı en düşük 3 ülke yüzde 5,3 ile Hollanda, yüzde 5,9 ile İsveç, yüzde 6,9 ile Norveç oldu.
Havva Gümüşkaya / Birgün