Kurban Bayramı tatilinin bu yıl mayıs sonuna denk gelmesi, turizm sektöründe bir istihdam sıkıntısı doğurdu. Sezonun en büyük yoğunluk dalgası kapıya dayandığı için kıyı şeridindeki tesislerde yer kalmadı ancak otel yönetimleri ciddi bir operasyonel krizle karşı karşıya kaldı. Tesisleri dolduracak turist bulunmasına rağmen hizmet edecek personel sayısı yetersiz kalıyor. Sektörün her yıl can simidi olan üniversite öğrencileri ve mevsimlik işçiler, okulların henüz kapanmaması ve sınav takvimleri nedeniyle güneye inemedi. Talep zirve yaparken iş gücü eksik kalınca, turizmde tam anlamıyla bir personel borsası kuruldu. Bu kriz, piyasada çalışan lehine müthiş bir ekonomik fırsat doğurdu. Şu an Akdeniz ve Ege’deki beş yıldızlı tesisler arasında gizli bir personel transferi savaşı yaşanıyor. Elindeki kalifiye garsonu, aşçı yardımcısını ya da kat görevlisini yandaki rakip otele kaptırmak istemeyen veya acil açık kapatmaya çalışan otel yönetimleri çareyi ücretleri yukarı çekmekte buldu. Birçok zincir otel, bayram süresince kesintisiz mesai yapmayı kabul eden mevcut personeline çift maaş veya ekstra bayram primi sunuyor.
PERSONEL BORSASI KURULDU
Bayram süresince dışarıdan ekstra olarak tabir edilen dönemsel komi ve garsonların günlük yevmiyeleri de borsa gibi saatlik değişiyor. Çetrefilli bayram operasyonunu hasarsız atlatmak isteyen tesisler günlük ödemeleri iki katına çıkardı. Sadece bayramı değil, sezonun geri kalanını da garantilemek isteyen oteller deneyimli personelin maaşlarında erken bir iyileştirmeye gitti ve lojman standartlarını yükseltme sözü vermeye başladı. Otel doluluğu yüzde 90’ı aşarken, personel doluluğunun okullar kapanmadığı için yüzde 65 seviyesinde kalması bu ücret artışlarını zorunlu kıldı.
TECRÜBESİZLE AÇIK KAPATILIYOR
Personel yokluğu, otelleri sadece mali olarak değil, hizmet kalitesi açısından da zorluyor. Sektör temsilcileri, bayramda tam kadroya ulaşamayan bazı tesislerin geçici çözümlere yöneldiğini belirtiyor. Deneyimli personel açığı, çevre bölgelerden ilk kez bu işi yapacak acemi çalışanlarla veya hızlıca istihdam edilen yabancı uyruklu personelle kapatılmaya çalışılıyor.
150 BİN ÖĞRENCİ SAHAYA İNECEK
Antalya Manavgat’ta bir otelde personel müdürlüğü yapan Kemal Canözer “İyi bir aşçıbaşını, hatta deneyimli bir servis şefini elimizde tutmak ya da yeni birini ekibe katmak için piyasa şartlarının çok üzerinde teklifler sunmak zorunda kalıyoruz. Okulların haziran ortasında kapanmasıyla birlikte sahaya 150 bine yakın öğrencinin inmesi piyasayı biraz dengeleyecektir ancak o zamana kadar mevcut çalışanlarımız bizim için altın değerini koruyor” dedi.
ÇİFT MAAŞ TEKLİFİ YAPIYORUZ
Muğla Bodrum’da otel işletmeciliği yapan Arzu Ersoy ise “Sezon açılışının bayram yoğunluğuyla aynı ana denk gelmesi bizi personel anlamında çok büyük bir sıkışmışlığın içine itti. Şu an Bodrum’da tesisler çalışanı elinde tutabilmek için âdeta birbiriyle yarışıyor. Biz de kadromuzdaki eksikleri kapatabilmek ve operasyonu döndürebilmek için bayram mesaisini kabul eden arkadaşlarımıza çift maaş ve anında nakit prim gibi ciddi teşvikler sunuyoruz” dedi.
İTHAL ÇALIŞAN ÇÖZÜM OLUYOR
İç piyasada yaşanan personel krizine karşı turizm sektörünün bulduğu en büyük çıkış yolu ise Türki Cumhuriyetler’den gelen yabancı çalışanlar oldu. Son yıllarda özellikle Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan gibi ülkelerden gelen gençlerin tatil yörelerindeki istihdam oranı rekor seviyeye ulaştı. Turizm acenteleri ve otel yönetimleri, yerli gençlerin dolduramadığı kadroları bu ülkelerden yapılan toplu anlaşmalarla kapatmaya çalışıyor. Özellikle Kazakistan’dan gelen öğrencilerin hem Türkçeye hızlı adapte olmaları hem de Rusça ve İngilizce gibi yabancı dillere hâkim olmaları, onları hizmet sektörünün en çok aranan ismi hâline getirdi.
KAAN ZENGİNLİ