Üniversite sınavına hazırlanan ya da mezuniyet heyecanı yaşayan milyonlarca genç için Genel Sağlık Sigortası kapsamında sunulan haklar yeniden tartışma konusu oldu. Özellikle lise ve üniversite mezunlarının sağlık primi ödemeden ne kadar süre sistemden yararlanabileceği merak ediliyor.
Lise mezunları için uygulanan GSS muafiyetinde yaş sınırı öne çıkıyor. Sisteme göre lise mezunu gençler, 20 yaşını aşmadıkları sürece belirli bir dönem boyunca sağlık hizmetlerinden ücretsiz yararlanabiliyor. Ancak yaş sınırının aşılması halinde prim ödeme yükümlülüğü başlayabiliyor.
Üniversite mezunlarında ise farklı bir uygulama bulunuyor. Üniversiteyi bitiren gençler için üst yaş sınırı 25 olarak uygulanıyor. Mezuniyet sonrası iki yıllık süre tanınsa da, 25 yaşın doldurulması halinde muafiyet hakkı sona erebiliyor.
Yetkililerin verdiği bilgilere göre GSS muafiyeti otomatik olarak mezuniyet tarihinden itibaren başlıyor. Mezuniyet bilgileri Milli Eğitim Bakanlığı ve YÖK sistemleri üzerinden SGK kayıtlarına aktarılıyor ve buna göre sağlık güvencesi işlemleri yürütülüyor.
Özellikle bu yıl mezun olan gençler için süre hesabı büyük önem taşıyor. Örneğin 19 yaşında lise mezunu olan bir kişi iki yıl değil, yalnızca 20 yaşına kadar sağlık hizmetinden ücretsiz yararlanabiliyor. Üniversiteye başlaması halinde ise yeni haklar devreye giriyor.
Üniversite eğitimine devam eden gençler için sistem biraz daha avantajlı işliyor. Eğitim sürdüğü sürece 25 yaş sınırına kadar GSS muafiyetinden yararlanılabiliyor. Bu durum özellikle yükseköğretime devam eden öğrenciler için önemli bir kolaylık sağlıyor
Mezuniyet sonrası iş bulamayan gençler için ise SGK tarafından prim yükümlülüğü başlatılıyor. Güncel rakamlara göre GSS primi aylık yaklaşık 981 lira seviyesinde bulunuyor. Primlerin düzenli ödenmemesi halinde borç birikimi oluşabiliyor.
Geliri düşük olan vatandaşlar için farklı bir uygulama da bulunuyor. Hane içinde kişi başına düşen gelir, asgari ücretin üçte birinin altında kalıyorsa prim ödemeleri devlet tarafından karşılanabiliyor. Bu nedenle gelir testi yaptırmak büyük önem taşıyor.
Öte yandan sağlık hizmetlerinden yararlanmak için belirli bir borç sınırı uygulanıyor. Normal şartlarda 60 günden fazla GSS prim borcu bulunan kişiler sağlık hizmetlerinden faydalanamıyor. Ancak Cumhurbaşkanı kararıyla dönem dönem geçici kolaylıklar sağlanabiliyor.
Uzmanlar, mezuniyet dönemindeki gençlerin mağduriyet yaşamaması için SGK kayıtlarını düzenli kontrol etmeleri gerektiğini belirtiyor. Özellikle yaş sınırı, mezuniyet tarihi ve gelir testi gibi detayların dikkatle takip edilmesi, ileride oluşabilecek yüksek GSS borçlarının önüne geçilmesi açısından kritik önem taşıyor.