Türkiye’de gençlerin yaşam koşullarını ve beklentilerini ortaya koyan araştırmalardan biri olan “Gençlerin iyi olma hali raporu 2025” yayımlandı.

Habitat Derneği tarafından hazırlanan rapor, gençlerin ekonomik durumdan sağlık algısına, iş hayatından toplumsal katılıma kadar pek çok başlıkta nasıl bir tabloyla karşı karşıya olunduğunu ortaya koydu. Raporda gençlerin yüzde 44’ünün tam zamanlı, yüzde 4’ünün yarı zamanlı çalışırken yüzde 52’sinin ise çalışmadığı kaydedildi.

ÖĞRENCİLER İŞ PEŞİNDE

Çalışmayan gençler arasında öğrenci ve iş arayanlar önemli bir yer tuttu. Erkek gençlerin yüzde 59’u çalışırken kadın gençlerde bu oran yüzde 38 seviyesinde kaldı. Kadınların yüzde 26’sı ev genci kategorisinde yer alırken erkeklerde bu oran sadeci yüzde 6 oldu. 9 yıl önce gençlerin yüzde 61’i maddi durumundan memnun iken 2025’de bu oran yüzde 40’a gerilediği kaydedildi. Buna paralel olarak gençlerin yüzde 84’ü ihtiyaç duyduğunu düşündüğü gelir seviyesinin altında yaşadığını belirtti. Bu oran iki sene önce yüzde 80’di.

10-30 BİN GELİR ARALIĞI

Araştırma 2025 bulguları, gençlerin ortanca kişisel gelirlerinin 10 bin ile 30 bin lira aralığında olduğu, ihtiyaç duyulduğu belirtilen gelirin ise 30 bin ila 50 bin lira aralığında olduğu belirtildi. Rapor, ayrıca gençlerin önemli bir bölümünün şimdiden borçluluk deneyimi yaşadığını kaydetti. Buna göre, gençlerin yüzde 35’inin kredi kartı, yüzde 19’unun ise tüketici ya da ihtiyaç kredisine borcu bulunuyor. Gençlerin en önemli gelir kaynağını hâlâ aile desteği oluşturuyor.

Araştırmada 2025 itibariyle gençlerin yüzde 54’ünün yaşamından memnun ifade edilirken yüzde 45’inin de geleceğe umutla baktığı ifade edildi. Ancak, yaşam memnuniyetinin iki yılda sekiz puan arttığı görülse de 2017’de ölçülen düzeyin 17 puan altında kaldı. Çalışan gençlerde yaşam memnuniyeti yüzde 58, öğrencilerde yüzde 55 seviyesinde ölçülürken iş arayan gençlerde bu oran yalnızca yüzde 27. Benzer tablo gelecek beklentilerinde de görüldü. Geleceğe umutlu bakanların oranı çalışan gençlerde yüzde 50, öğrencilerde 48, iş arayan gençlerde ise yalnızca yüzde 16 oldu.

‘Arasak da iş bulamıyoruz’

Gençlerin iş bulma konusunda güvensizlik duygusu da arttı. Raporda gençlerin yüzde 72’si iş arasa da kolayca bulamayacağını düşünürken aktif çalışan gençlerde bu oranın yüzde 94’e kadar çıktığı ifade edildi. Gençlerin yüzde 20’si eğitimine yurt dışında devam etmek istediğini, yüzde 28’inin ise başka ülkeye yerleşmeyi düşündüğünü dile getirdi.

İLKE ÇITIR / NEFES