Türkiye’de tasarruf yapanların oranı son bir yılda 2.4 puan azalarak yüzde 53.4’ten yüzde 51.3’e geriledi. 2026’nın birinci çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine göre kadınlarda birikim yapma eğilimi yüzde 57.1’den yüzde 55’e, erkeklerde ise yüzde 50.6’da yüzde 47.6’ya düştü.

Vatandaşın neden birikim yapamadığına gelince nüfusun yüzde 62’si yani her 10 kişiden 6’sı geliri yeterli olmadığı için tasarruf yapamadığını vurguluyor. Geçen yılın son çeyreğinde gelirim yeterli değil o yüzden tasarruf edemem diyenlerin oranı yüzde 60 seviyesindeydi. Nüfusun yüzde 19’u borçları yüzünden birikim yapamıyor.

ING Türkiye’nin ‘Türkiye’nin Tasarruf Eğilimleri Araştırması’nın 2026 yılı birinci çeyrek sonuçlarına göre, toplumun diğer birikim yapamama nedenlerine bakıldığında ise toplumun yüzde 42’si eline geçen paranın az ve gelirinin düşük olduğunu söylüyor. Geçen yıl bu nedenden dolayı birikim yapamayanların oranı yüzde 39 seviyesindeydi.

HARCAMALAR ÇOK YÜKSEK

Vatandaşların yüzde 24’ü genel olarak harcamaları fazla olduğu için birikim yapamadığını dile getirirken, toplumun yüzde 23’ü yani her 10 kişiden 2’si elektrik, su, doğalgaz gibi yüksek fatura giderleri nedeniyle birikim yapamadığını vurguladı.

Vatandaşların yüzde 21’i de kredi veya kredi kartı borcumdan dolayı geliri yetmediği için birikim yapamadığını vurgularken, yüzde 16’sı kira ödemeleri nedeniyle birikim yapamıyor. Çocukların eğitim masrafları nedeniyle birikim yapamayan vatandaşların oranı ise yüzde 13. Vatandaşların yüzde 5’i de sağlık harcamaları nedeniyle tasarruf yapamadığını dile getiriyor.

Tasarrufu olmayanlar arasında yakın gelecekte birikim yapmayı planlayanların oranında yaş yükseldikçe ciddi düşüş yaşanıyor. 55-70 yaş grubunda yakın gelecekte tasarruf yapmayı düşünenlerin oranı bu yılın ilk çeyreğinde sadece yüzde 6 oldu. 45-55 yaş grubunda yakın gelecekte birikim yapmayı düşünenlerin oranı yüzde 24 iken, 35-44 yaş grubunda yüzde 29, 25-34 yaş grubunda yüzde 26 olarak gerçekleşti. Bu yaş grubunda bir yıl önce tasarruf yapmayı planlayanların oranı yüzde 38’di.

GENÇLERİN BİRİKİM EĞİLİMİ DÜŞÜYOR

ING Türkiye’nin ‘Türkiye’nin Tasarruf Eğilimleri Araştırması’na göre, bir yılda 25-34 yaş grubunda yakın gelecekte tasarruf yapmayı planlayanlarda 12 puanlık düşüş yaşandı. Tasarrufu olmayan 18-24 yaş arasındaki gençlerde ise yakın gelecekte tasarruf yapmayın planlayanların sona son bir yılda yüzde 34’ten yüzde 28’e geriledi.

Eğitim düzeyi arttıkça tasarruf planlayanların oranı artıyor. Tasarrufu olmayan ilkokul ve altı mezunlarını arasında yakın gelecekte birikim yapmayı planlayanların oranı son bir yılda yüzde 22’den yüzde 14’e iniyor. Orta okul ve dengi grupta bu oran yüzde 22’den yüzde 17’ye inerken, üniversite ve üstü mezunlarda ise bu oran son bir yılda yüzde 43’ten yüzde 26’ya geriledi.

TASARRUFLAR YASTIK ALTINA GİDİYOR

Tasarruf sahipleri ortalama iki farklı araç üzerinden birikim yapmayı sürdürüyor. Bu çeyrekte, ilk sırayı yüzde 44 ile yastık altı altın ve değerli madenler alırken, yastık altı döviz ve TL nakit ise önceki çeyreğe göre 8 puan artış göstererek yüzde 40 oranıyla ikinci sırada konumlandı.

TL vadeli hesapların tercih edilme oranı ise önceki döneme 6 puanlık bir artış göstererek yüzde 24’e ulaştı. TL vadesiz hesaplar da önceki çeyreğe göre 4 puan artışla yüzde 13 oldu. Tasarruf sahiplerinin yüzde 45’i uzun vadeli, yüzde 42’si orta vadeli ve yüzde 13’ü de kısa vadeli getiri beklentisine sahip.

ŞEHRİBAN KIRAÇ / NEFES