Vatandaşlık maaşı için kapsamlı etki analizi hazırlanıyor. Düşük gelirli hanelere yönelik Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi'nde destek miktarı tek tip olmayacak. Hane geliri, kira, gıda, ısınma ve enerji giderleri ile bölgesel yaşam maliyetlerinin birlikte değerlendirileceği kapsamlı bir etki analiziyle modelin çerçevesi belirlenecek.
3,6 MİLYON HANEYE YARDIM
Edinilen bilgiye göre, kamuoyunda "Vatandaşlık maaşı" olarak bilinen Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi'nde kapsamlı bir etki analizi hazırlanıyor. Çalışmada yalnızca hane gelirinin değil, yaşanılan bölgenin ekonomik şartları ve temel giderlerin de dikkate alınması planlanıyor. Böylece desteklerin her haneye aynı miktarda verilmesi yerine, ihtiyaç ve yaşam maliyetine göre farklılaştırılması hedefleniyor. Yaklaşık 3,6 milyon haneyi kapsayacağı varsayılan gelir tamamlama modelinde, hane başına aylık ortalama 5 bin ila 10 bin lira destek verilmesi halinde yıllık maliyetin 216 milyar ila 432 milyar lira arasında oluşabileceği hesaplanıyor.
TEK TİP MODEL OLMAYACAK
Sistemin temelini, belirli bir gelir seviyesinin altında kalan hanelerin gelirlerinin desteklenmesi oluşturacak. Ancak destek miktarı için Türkiye genelinde tek bir rakam belirlenmesi yerine bölgesel farklılıkların hesaba katılması üzerinde duruluyor. Çalışmada kira, gıda, ısınma ve enerji gibi temel giderlerin hane bazında incelenmesi planlanıyor. Böylece İstanbul'da yaşayan bir haneyle farklı bir şehirde yaşayan hanenin aynı gelir ve gider yapısına sahip olmadığı dikkate alınacak. Düşük gelir grubundaki hanelerin gelirlerinin belirlenen bir seviyeye kadar tamamlanması amaçlanıyor.
Hane bazlı hesap
Etki analizinin en önemli başlıklarından birini hane bazlı gelir ve gider hesabı oluşturacak. Bir hanenin toplam geliri, kira yükü, gıda ve enerji harcamaları gibi temel giderleri birlikte değerlendirilecek. Özellikle bölgesel yaşam maliyetlerinin hesaba katılması planlanıyor. Böylece aynı gelir seviyesine sahip iki hanenin farklı şehirlerde farklı destek ihtiyaçlarının ortaya çıkabileceği kabul edilecek.
Uğur DUYAN