Orta Doğu’daki savaşla birlikte petrol fiyatlarında yaşanan sert yükseliş, akaryakıtta güçlü bir zam dalgasını beraberinde getirdi. Mart ayı boyunca oluşan maliyet artışı pompaya çok daha sert yansıyabilecekken, 4 Mart itibarıyla devreye alınan eşelmobil sistemi yüksek artışlarının önünde kalkan oldu.

Mart ayında akaryakıt fiyatlarındaki artan maliyet baskısı litre başına 7 liraya varan artışlar pompaya yansıdı. Özellikle 20 Mart’ta motorinde 5 lirayı aşan, 24 Mart’ta ise 6,5 lirayı geçen zamlar gündeme geldi. Aynı dönemde benzinde de zamların bir kısmı sistem içinde eritildi. Yapılan fiyat ayarlamaları birlikte değerlendirildiğinde, pompaya yansımayan toplam fark motorinde yaklaşık 17, benzinde ise 12 liraya yaklaştı.

Sistem kapsamında akaryakıtta oluşan artışın yüzde 75’ine kadar olan kısmı Özel Tüketim Vergisinden (ÖTV) karşılanırken, bu tablo, akaryakıtta oluşan zamların önemli bölümünün doğrudan tüketiciye yansıtılmadığını ortaya koydu. 4 Nisan itibarıyla motorin fiyatı yaklaşık 77 lira, benzin fiyatı ise 62-63 lira bandında oluştu. Eşelmobil farkı ile sonrasında vergiden karşılandığı net biçimde ortaya konan zam kalemleri birlikte dikkate alındığında, motorinin litre fiyatının yaklaşık 94 liraya, benzinin ise 73 lira seviyesine çıkacağı hesaplanıyor.

DEPODA 830 LİRALIK İLAVE MALİYETİN ÖNÜNE GEÇİLDİ

Bu tablo, pompada görülen fiyatların gerçek maliyet artışının altında kaldığını gösteriyor. Mazot tüketiminde litre başına yaklaşık 17 liralık fark dikkate alındığında, 50 litrelik bir depoda 830 liraya varan ilave maliyetin önüne geçildi. Bu da Türkiye’nin günlük 80 milyon litre mazot tüketiminde 1,3 milyar lira demek. Benzin tarafında ise 11 liralık fark bir depoda 500 liraya tekabül ederken, toplamda 187 milyon liralık bir maliyetin vatandaşın cebine yansımasının önüne geçildi. Mazot ve benzin her ikisi birlikte değerlendirildiğinde eşel mobil sistemiyle bir ayda yaklaşık 43 milyar liralık maliyet artışı devlet tarafından karşılandı.

MOTORİNE 7,6 LİRA ZAM GELİYOR

Petrol fiyatlarındaki artış pompayı vurdu. Bu geceden itibaren geçerli olmak üzere motorinin litre fiyatına 7 lira 65 kuruşluk zam bekleniyor. Zammın pompaya yansıması bekleniyor. Zam ile birlikte motorinin litre fiyatı İstanbul'da 85,12 TL'ye, Ankara'da 86,25 TL'ye ve İzmir'de ise 86,52 TL'ye ulaşacak.

Cemal Emre KURT