Akaryakıt fiyatlarındaki artışın etkisini sınırlamak amacıyla 5 Mart’ta yeniden devreye alınan eşel mobil sistem, hem motorin hem de benzin fiyatlarında önemli bir mali koruma sağladı. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları ve devamında yaşanan gelişmelerin etkisiyle 120 dolar barajına dayanan petrol fiyatlarına karşı eşel mobille vatandaşın cebi korundu. Eşel mobil sistem ile 2 haftada motorinde litre başına 16 lira, benzinde ise yaklaşık 8,8 liralık fark doğrudan vatandaşın cebinde kaldı. Motorin ve benzin birlikte değerlendirildiğinde günlük yaklaşık 1,45 milyar liralık bir maliyet artışı engellenmiş oldu. Eşel mobil sistem iki haftada 20,4 milyar liralık ekonomik fayda sağladı.
MOTORİNDE GÜNLÜK 1,3 MİLYAR LİRALIK AVANTAJ
Türkiye’de yıllık motorin tüketimi yaklaşık 30 milyar litre seviyesinde bulunuyor. Bu da günlük ortalama 80-82 milyon litre tüketim anlamına geliyor. Litre başına 16 liralık fiyat farkı dikkate alındığında eşel mobil sistemi sayesinde motorinde günlük tasarruf 1 milyar 300 milyon liranın üzerine çıkıyor. Bu rakam, taşımacılıktan üretime kadar geniş bir alanda maliyet artışlarını sınırlayan kritik bir etki yaratıyor.
BENZİNDE GÜNLÜK 145 MİLYON LİRA TASARRUF
Benzin tarafında da benzer bir tablo söz konusu. Türkiye’de yıllık yaklaşık 6 milyar litre olan benzin tüketimi, günlük 16-17 milyon litre bandına işaret ediyor. Litre başına yaklaşık 8,8 liralık fiyat avantajı dikkate alındığında, eşel mobil sistemi sayesinde benzinde günlük tasarrufun 140-150 milyon lira aralığında gerçekleştiği hesaplanıyor. Bu da bireysel araç kullanıcıları açısından önemli bir bütçe rahatlaması anlamına geliyor.
MALİYET ZİNCİRİNDE FREN ETKİSİ
Motorin fiyatları özellikle lojistik sektörünün en kritik maliyet kalemini oluştururken, benzin ise doğrudan hane halkının harcama dengesini belirliyor. Eşel mobil sistemiyle akaryakıt fiyatlarındaki artışın sınırlandırılması, taşımacılık giderlerini aşağı çekerek gıda başta olmak üzere temel ürünlerdeki fiyat baskısını hafifletiyor. Böylece yalnızca pompa fiyatları değil, raflardan sofraya uzanan tüm maliyet zincirinde hissedilir bir rahatlama sağlanıyor. Bu etki, enflasyonun hız kesmesinde de önemli bir rol oynuyor.
KÜRESEL ŞOKLARA KARŞI FİYAT KALKANI
Petrol fiyatlarının küresel gerilimlerle sert dalgalandığı bir dönemde devreye giren eşel mobil sistemi, iç piyasada güçlü bir denge unsuru işlevi görüyor. Kur ve petrol kaynaklı maliyet artışlarının doğrudan tüketiciye yansımasını engelleyen sistem, hem üreticiyi hem de vatandaşı koruyan bir 'fiyat kalkanı' oluşturuyor. Kısa sürede ortaya çıkan 20 milyar liralık katkı, bu mekanizmanın ekonomik istikrar açısından ne kadar kritik bir araç haline geldiğini net biçimde ortaya koyuyor.
Burak KARACA