Vatandaşın ve sanayinin önemli gider kalemlerinden elektrik ve doğal gaza zam göründü. İktidar, Orta Doğu’daki savaş ve petrol fiyatlarındaki artışı gerekçe göstererek yüklü enerji zammına hazırlanıyor. Sektör temsilcilerine göre, nisan ayında elektrikte en az yüzde 30 zamma hazır olmak gerekiyor. Vatandaşın ağırlıklı ısınma için kullandığı doğal gazda zam miktarı şu anda netlik kazanmazken, uzmanlara göre, vatandaşın hayrına olmayacak bir zam miktarı belirlenecek ve zam özellikle kombilerin yakılacağı eylül ekim aylarındaki faturalara fahiş miktarda yansıyacak ve cepleri adeta yakacak.

238 BİN EVİN ENERJİSİ KESİLDİ

Geçim şartları her geçen gün ağırlaşan vatandaş faturaları da ödeyemez boyuta geldi. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın CHP Milletvekili Ömer Fethi Gürer’in sonu önergesine verdiği yanıta göre, 2025 itibarıyla Türkiye’de 43 milyon 352 bin 231 elektrik abonesi ve 21 milyon 950 bin doğal gaz abonesi bulunuyor. 2025’te borç nedeniyle yaklaşık 99 bin konutun elektriği, 138 bin konutun ise doğal gazı kesildi. Yani geçen yıl toplam 238 bine yakın hane enerjiye erişemedi ya karanlıkta ya da soğukta bırakıldı. Elektrik Mühendisleri Odası’nın (EMO) hesaplamalarına göre, dört kişilik bir ailenin asgari yaşam standartlarını sürdürebilmesi için aylık en az 230 kWh elektrik tüketmesi gerekiyor. Bu tüketime karşılık vatandaşın ödediği elektrik faturası ise 750 lirayı buluyor. Bu miktar, yalnızca aydınlatma, buzdolabı, çamaşır ve bulaşık makineleri ile televizyon gibi temel ev aletlerinin kullanımına karşılık geliyor.

HER KALEMDE FİYAT ARTACAK

EMO Başkanı Mahir Ulutaş, 2022’den bu yana nisan ayının elektrik faturaları için zam ayı olduğuna işaret ederek, vatandaşın gelecek ay için resmi enflasyon kadar yani en az yüzde 30 zamma hazır olması gerektiğini vurguladı. Ulutaş, “Şu anda elektrik üreticileri, kamunun üreticilerden aldığı elektriğe ve tüketicinin faturalarındaki elektrik maliyetine zam istiyor. Bizim ödediğimiz elektrik faturalarının yüzde 30-40’ı enerji maliyetinden oluşuyor. Elektrik maliyetine gelecek yüzde 30’luk zam, düşük kullanımdaki tüketicilerin faturalarını en az yüzde 15 artıracak. Ancak aylık elektrik tüketimi 333 kWh düzeyini bulan konut abonelerinin ödeyeceği fatura yüzde 30 zamlanacak. Yani Elelektrik abonelerin 3’te 1’i bu yüksek zamma maruz kalacak” dedi.

Nisan ayında gelecek zamla 230 kWh elektrik tüketen ve 750 TL ödeyen hanenin faturası yaklaşık 815 liraya çıkacak. 333 kWh elektrik tüketen ve aylık 993 TL ödeyen evin faturası ise 1.290 lirayı aşacak. Mahir Ulutaş, “Elektriğe yapılacak zam, diğer tüm kalemlere de zam olarak yansıyacak” dedi.

Dar gelirliyi zor günler bekliyor

Türkiye’de vatandaşların en çok ısınmak için kullandığı doğal gaz adeta cep yakıyor. TMMOB Makina Mühendisleri Odası Başkanı Yunus Yener, Türkiye’nin dünyanın en pahalı doğal gazını kullanan ülkelerden biri olduğunu vurgulayarak, “Doğal gaza gelecek zam özellikle eylül, ekim aylarında kombilerin yanmaya başladığı dönemde vatandaşın cebini yakacak” dedi. Doğal gazda yapılacak zam miktarını şu anda öngöremediklerini ancak, iktidarın vatandaşın dar gelirlinin yarına olmayacak bir zamma imza atılacağını anlatan Yener, “Zammı memur ve emekli maaş zammını artırmasın diye temmuz ayına da bırakabilirler. Ama her halükarda dar gelirli, asgari ücretli, emekliyi zor günler bekliyor. Vatandaş, yüksek faturalar ödediği için kombiyi bile çalıştırmıyor” diye konuştu.

ŞEHRİBAN KIRAÇ / NEFES