DİSK-AR’ın Mart 2026 tarihli “İşsizliğin Görünümü” raporu, Türkiye’de işgücü piyasasında dar ve geniş tanımlı işsizlik arasındaki farkın büyümeye devam ettiğini ortaya koydu. Rapora göre, Şubat 2026 itibarıyla geniş tanımlı işsiz sayısı 12 milyon 109 bine yükselirken, geniş tanımlı işsizlik oranı yüzde 29,9 olarak hesaplandı.
TÜİK’in Hanehalkı İşgücü Araştırması verilerine dayanan raporda, dar tanımlı işsiz sayısı aynı dönemde 2 milyon 981 bin olarak açıklandı. Dar tanımlı işsizlik oranı yüzde 8,5 seviyesinde gerçekleşti. Ancak rapor, yalnızca iş arayanları kapsayan bu dar tanımın işgücü piyasasındaki gerçek tabloyu yansıtmada yetersiz kaldığını ortaya koyuyor.
İŞSİZLİĞİN GÖRÜNMEYEN KISMI BÜYÜYOR
Raporda geniş tanımlı işsizliğin; iş bulma umudunu yitirenler, eksik istihdam edilenler ve çalışmaya hazır olduğu halde iş aramayanları da kapsadığı hatırlatıldı. Bu kapsam genişledikçe işsizliğin boyutunun da büyüdüğü vurgulandı.
Şubat 2024’te 9 milyon 445 bin olan geniş tanımlı işsiz sayısı, Şubat 2025’te 11 milyon 314 bine, Şubat 2026’da ise 12 milyon 109 bine çıktı. Böylece iki yılda artış 2,7 milyona, son bir yıldaki artış ise 795 bine ulaştı.
Aynı dönemde dar tanımlı işsizlik oranı sınırlı değişim gösterirken, geniş tanımlı işsizlik oranındaki yükseliş dikkat çekti. Bu durum, işgücü piyasasında atıl kapasitenin arttığına işaret etti.
EKSİK İSTİHDAM VE UMUTSUZ İŞSİZLER ARTIYOR
Rapora göre geniş tanımlı işsizliğin artışında iki temel unsur öne çıkıyor: zamana bağlı eksik istihdam ve potansiyel işgücü.
Haftalık 40 saatten az çalışmasına rağmen daha fazla çalışmak isteyenlerin sayısı son bir yılda artarak 3 milyon 766 bine yükseldi. Aynı dönemde çalışmak istediği halde iş bulamayan, ancak aktif olarak iş aramayan ya da hemen çalışmaya başlayamayacak durumda olanları kapsayan potansiyel işgücü 5 milyon 362 bine çıktı.
Bu veriler, işsizliğin yalnızca iş arayanlarla sınırlı olmadığını, daha geniş bir kesimin işgücü piyasası dışında kaldığını ortaya koydu.
KADIN İŞSİZLİĞİNDE YÜKSEK ORAN
Raporda kadınlara ilişkin veriler de dikkat çekti. Şubat 2026 itibarıyla geniş tanımlı kadın işsizliği yüzde 39,5 olarak hesaplandı. Aynı dönemde geniş tanımlı işsizlik oranı erkeklerde yüzde 24 seviyesinde kaldı.
Dar tanımlı işsizlikte de benzer bir tablo görüldü. Kadınlarda dar tanımlı işsizlik oranı yüzde 11,6 olurken erkeklerde yüzde 6,9 olarak ölçüldü. Bu fark, işgücü piyasasında cinsiyete dayalı ayrışmanın sürdüğünü ortaya koydu.
İŞSİZLİK ÖDENEĞİNE ERİŞİM SINIRLI
Raporda öne çıkan bir diğer başlık ise işsizlik ödeneğine erişim oldu. TÜİK verilerine göre Şubat 2026’da dar tanımlı işsiz sayısı 2 milyon 981 bin olarak açıklanırken, İŞKUR verilerine göre işsizlik ödeneği alabilenlerin sayısı 540 bin 301’de kaldı.
Buna göre işsizlerin yalnızca yüzde 18,1’i işsizlik ödeneğinden yararlanabildi. Yaklaşık 2,4 milyon kişinin ise bu haktan yararlanamadığı belirtildi.
Raporda, dar tanımlı işsizlik ile geniş tanımlı işsizlik arasındaki farkın giderek büyüdüğü vurgulandı. Geniş tanımlı işsizlik oranı ile dar tanımlı işsizlik oranı arasındaki farkın 20 puanın üzerine çıktığına dikkat çekildi.
KARAR