Son dönemde yaşanan fon kriziyle sarsılan Borsa İstanbul, milyonlarca vatandaşın işlem yaptığı dev bir piyasaya dönüşürken, yatırımcıların finansal bilgi düzeyi tartışma konusu oldu. Merkezî Kayıt Kuruluşu (MKK) verilerine göre Eylül 2026 itibarıyla hisse senedi yatırımcısı sayısı 6 milyon 702 bin 785’e ulaştı. Ancak bu kişilerin sadece yüzde 24’ü finansal okuryazarlık vasfı taşıyor. Bu alanda dünya ortalaması yüzde 33, Avrupa ortalaması ise yüzde 64’e çıkıyor. Milyonlarca kişi parasını borsaya taşırken bilanço okumak, şirket değerlemek, risk dağılımı yapmak ve yatırım aracının taşıdığı riski hesaplamak gibi temel konuların yeterince bilinmemesi, yatırım ile spekülasyon arasındaki çizgiyi de bulanıklaştırıyor.

BÜYÜK KISMI KÜÇÜK YATIRIMCI

MKK verilerinden yapılan hesaplamalara göre 10 milyon TL’nin üzerinde hisse senedi portföyüne sahip yatırımcıların sayısı yaklaşık 25-30 bin seviyesinde bulunurken, bu grubun toplam yerli hisse senedi portföyündeki payı yüzde 80’e yaklaşıyor. Buna karşılık milyonlarca yatırımcı piyasada çok daha küçük portföylerle yer alıyor. 2025 sonu verilerinde 0-50-100 bin TL ve altında hisse senedi portföyü bulunan yatırımcıların sayısı yaklaşık 4,6 milyon olarak hesaplandı. Böylece borsada hesabı bulunan milyonlarca kişinin piyasaya görece düşük tutarlarla girdiği görülüyor. Diğer tarafta ise çok daha az sayıdaki yatırımcı, piyasadaki toplam servetin önemli bölümünü kontrol ediyor. Piyasada kadın ve gençlerin payının artması da dikkati çeken rakamlar arasında.

ZENGİNLİK HAYALİ

Sosyal medyada “tavan yapacak”, “Bu hisse uçacak”, “10 bin TL’yi 100 bin TL yapıyorum” gibi yüksek kazanç vaatleri bile yatırım kararını etkilerken, SPK da son dönemde sosyal medyada yayılan tüyo, duyum ve yüksek getiri vaatlerine karşı yatırımcıları uyarıyor. Oysa SPK ve MEB iş birliğinde finansal okuryazarlığı artırmaya yönelik ücretsiz eğitimler düzenleniyor. Finansal Okuryazarlık Platformu’nda yatırım, borsa, bankacılık, bütçe ve finansal güvenlik alanlarında çok sayıda video eğitim bulunuyor. Okullarda da finansal okuryazarlık konusunda eğitimler veriliyor. Ancak milyonlarca yatırımcının bulunduğu piyasada bu eğitimlere katılımın yok denecek kadar az. Uzmanlar, bilgi eksikliğinin riski büyüttüğüne dikkati çekiyor.

Kaan ZENGİNLİ