Ekonomi yönetiminin kredi kartı limitlerini kontrol altına almak amacıyla attığı yeni adımlar tartışılmaya devam ediyor. Merkez Bankası ve Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu'nun (BDDK) gece yarısı açıkladığı düzenlemeleri yorumlayan ekonomist İris Cibre, sosyal medya hesabından dikkat çeken bir analiz paylaştı.
Merkez Bankası'nın 29 Aralık tarihli blog yazısında bu kararların sinyalini verdiğini hatırlatan Cibre, kullanılmayan limitlerin tırpanlanmasının piyasaya etkisinin sınırlı olacağını savundu.
"LİMİTLERİ YARI YARIYA DÜŞÜRSENİZ BİLE ETKİLEMEZ"
Cibre, Merkez Bankası verilerine atıfta bulunarak, orta gelir grubunun limitinin yüzde 26'sını, üst gelir grubunun yüzde 23'ünü, alt gelir grubunun ise sadece yüzde 18'ini kullandığını belirtti.
Cibre, "Mesela, orta gelirin toplam limitini yüzde 50 düşürseniz, limitinin yüzde 50'sini hâlâ kullanmıyor olacak" diyerek, asıl sorunun kullanılmayan limitlerde olmadığını vurguladı.
"ASIL KIYAMET BELGELİ GELİR BEYANINDA"
Ekonomist Cibre, düzenlemenin en can alıcı noktasının "gelirin 4 katı" kuralının sıkı şekilde uygulanması olacağını belirtti. "Asıl kıyametin kopacağı yer, belge ile gelir beyanı sonrası maksimum 4 katı kart imkanı olacak" diyen Cibre, oluşabilecek 5 büyük riski şöyle sıraladı:
- Düşük Gösterilen Maaşlar: Birçok vatandaşın, özellikle de beyaz yakalıların maaşlarının SGK'da düşük gösterildiğini belirten Cibre, bu kişilerin gerçek gelirlerini belgeleyemeyecekleri için limit sorunu yaşayacağını ifade etti.
- Borcu Borçla Kapatanlar: "Her ay kartına takla attıran kesimin, gelire göre limitleri düştüğü anda limitleri tıkanabilir" diyen Cibre, yasal takip oranlarının hızla artabileceği uyarısında bulundu.
- Sektörel Daralma: Düzenlemenin internet alışverişlerinde düşüşe neden olabileceği belirtildi.
- Beyaz Eşya ve Mobilya: Yüksek fiyatlı ürünlerde (montanlı alışveriş) vatandaşın kart limitinin yetersiz kalabileceği vurgulandı.
- Emeklinin Gıda Harcaması: Gıda harcamasını kredi kartı borcunu öteleyerek sağlayan emeklilerin zorda kalacağı ifade edildi.
"1 OCAK 2027'DE YENİDEN YAPILANDIRMA İHTİYACI DOĞACAK"
Nakit kullanımını azaltmak için harcamaların karta yönlendirildiği bir dönemde, kart limitlerinin daraltılmasının mağduriyet yaratacağını savunan Cibre, "Harcamaları karta kaydırmak için yeni banknot basılmazken, kredi kartını da daha çok düşük gelirli ve ücretli kesime tıkayarak önemli mağduriyetler doğurma riski var" değerlendirmesinde bulundu.
Kendisinin de gelirin çok üzerinde kart sahibi olunmasına karşı olduğunu, ancak bu kararların zamanlamasının yanlış olduğunu belirten Cibre, analizini şu öngörüyle tamamladı:
"Bugün itibariyle yapılandırma yürürlükte. Ama 1 Ocak 2027'de, yeterli gelir beyan edemeyenlerin limitleri bir anda düştüğünde, tekrar ihtiyaç olacak!"
KARAR