Türkiye İstatistik Kurumu’nun 2025 yılının dördüncü çeyreğine ilişkin yayımladığı iş gücü istatistikleri, gençlerin geldiği derin bunalımı gözler önüne serdi. Buna göre, 15-34 yaş arasındaki 6 milyon 519 bin genç ne eğitimde ne istihdamda yer alıyor. 24 milyon 61 bin kişiye denk gelen bu yaş grubunun yüzde 27.1’i ne eğitim görüyor ne de çalışıyor. Yani, Türkiye’de 26.9 milyon hane bulunduğu dikkate alındığında her dört evin birinde ne eğitimde ne de istihdamda yer bulamayan bir genç yaşıyor.

Yaş gruplarına daha ayrıntılı bakıldığında, 15-24 yaş arası gençlerin 2 milyon 567 bini, 25-29 yaş arası gençlerin 2 milyon 2 bini ve 30-34 yaş arası gençlerin 1 milyon 950 bini hem çalışmıyor hem de eğitim görmüyor, bu gençler evde oturuyor. 15-24 yaş aralığındaki 11 milyon 456 bin kişilik nüfusun yüzde 22.4’ü, 25-29 yaş aralığındaki 6 milyon 411 kişilik nüfusun ise yüzde 31.2’si ne eğitimde ne istihdamda.

2021’DEN SONRA İLK

Genelde 20’li yaşlardaki gençlerin ne eğitimde ne istihdamda yer alması daha çok konuşulurken, 30-34 yaş grubu gençlerin durumu da dikkati çekti. Bu yaş grubunun nüfusu 6 milyon 194 bin kişi. Bu nüfusun yüzde 31.5’i, yani 1 milyon 950 bini deyim yerindeyse evde oturuyor. Toplam nüfusa oranlandığında ne eğitimde ne istihdamda oranının en yüksek olduğu grubun 30-34 yaş aralığındaki gençler olduğu görüldü. 2021 yılının dördüncü çeyreğinin ardından ilk defa 30-34 yaş grubu gençlerdeki ne eğitimde ne istihdam oranı en yüksek seviyesine ulaştı. 4 yıl önce 30-34 yaş grubunda ne eğitimde ne istihdamda sayısı 2 milyon 12 bin olarak ölçülmüştü.

Pandemi sonrası kötüleşen ekonomi ve işsizlikteki artış, en çok gençleri etkiledi. İşsizliğin 30-34 yaş arası grubundaki gençlere de yansıması, umutsuzluğun sadece 20’li yaşlarla sınırlı kalmadığını, artık 30’lu yaşlara da sirayet ettiğini ortaya koydu. 10 yıl öncesine kadar gençler 30’lu yaşlarına geldiğinde işini bulmuş ve hayat kurabilmişken, günümüzde bu gençler adeta evde boş oturuyor.
Diplomalı ev genci yarattılar

Kocaeli Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Aziz Çelik, üniversite öğrenci sayısının artışının diplomalı ev genci yarattığını söyledi. Çelik, 30-34 yaş grubunda ne eğitimde ne de istihdam olan genç (NEET) oranının, gençler arasında geniş tanımlı işsizliğin yüksekliğini teyit ettiğini vurguladı. Çelik, “Ne eğitimde ne istihdam olmama hali gençlerin iş bulmaktan ümidini kestiğini gösteriyor. Aynı zamanda üniversite mezunlarının mezun oldukları programlarda işe yerleşmelerini de kolaylaştırmıyor. NEET yüksekliğinin 30 yaş sonrasına kayması yüksek öğretim sonrası işsizliğin ve geleceksizliğin arttığını gösteriyor” dedi.

NİSANUR YILDIRIM / NEFES