TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda Gençlik ve Spor Bakanlığı'nın 2027 yılı bütçesi görüşülürken, devletin şans oyunlarından beklediği yüksek vergi gelirleri ile bağımlılıkla mücadeleye ayırdığı kaynak arasındaki çarpıcı fark tartışma konusu oldu. AK Parti Samsun Milletvekili Mehmet Muş başkanlığında toplanan komisyonda konuşan CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay, şans oyunlarından 2027 yılında yaklaşık 104 milyar liralık vergi geliri beklendiğini belirtti. Buna karşılık Gençlik ve Spor Bakanlığı'nın bağımlılıkla mücadele için 2026 yılında ayırdığı ödeneğin yalnızca 73 milyon 100 bin lira olduğunu söyledi.
Bir yıl önce 59,5 milyon lira olan bağımlılıkla mücadele ödeneğinin yüzde 22 artışla 73,1 milyon liraya yükseldiğini hatırlatan Akay, bu tutarın sorunun büyüklüğü karşısında yetersiz kaldığını savundu.
KUMARDAN BEKLENEN VERGİ, BAĞIMLILIKLA MÜCADELE ÖDENEĞİNİN 1423 KATI
Akay'ın Meclis gündemine taşıdığı rakamlar, kamu kaynaklarının dağılımına ilişkin dikkat çekici bir tablo ortaya koydu. 2027 yılı için şans oyunlarından beklenen 104 milyar liralık vergi geliri, Gençlik ve Spor Bakanlığı'nın 2026 yılında bağımlılıkla mücadeleye ayırdığı 73,1 milyon liralık ödeneğin yaklaşık 1423 katına karşılık geliyor.
Başka bir ifadeyle, bağımlılıkla mücadeleye ayrılan söz konusu ödenek, şans oyunlarından beklenen yıllık vergi gelirinin yalnızca yüzde 0,07'si düzeyinde kalıyor.
Ancak karşılaştırılan tutarlardan biri 2027 yılına ilişkin vergi geliri tahmini, diğeri ise Bakanlığın 2026 yılı ödeneği. Ayrıca 73,1 milyon liralık tutar, devletin bağımlılıkla mücadele için ayırdığı toplam kaynağı değil, Gençlik ve Spor Bakanlığı bünyesindeki ilgili ödeneği ifade ediyor.
Akay, komisyondaki konuşmasında bu çelişkiye dikkat çekerek şunları söyledi:
"Bir tarafta şans oyunlarından 104 milyar liralık vergi geliri, diğer tarafta bağımlılıkla mücadele için ayrılan yalnızca 73,1 milyon lira."
"BAĞIMLILIKLA MÜCADELE YALNIZCA BÜTÇEYE ÖDENEK KOYMAKLA OLMAZ"
Diğer bakanlıkların bağımlılıkla mücadele kapsamında ayırdığı kaynakları da incelediğini belirten Akay, bu tutarın yaklaşık 17 milyar lira olduğunu söyledi. Ancak kaynakların hangi projelerde kullanıldığının ve yürütülen çalışmaların ne tür sonuçlar verdiğinin kamuoyuna açıklanması gerektiğini vurguladı.
Akay, özellikle gençlerin bağımlılıklardan korunması için önleyici çalışmaların güçlendirilmesini, sosyal ve psikolojik destek mekanizmalarının yaygınlaştırılmasını ve kurumlar arasındaki koordinasyonun artırılmasını istedi.
Bağımlılıkla mücadelenin yalnızca bütçeye ödenek konularak yürütülemeyeceğini ifade eden CHP'li milletvekili, ayrılan kaynakların somut sonuçlar üzerinden değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
GENÇLER BORÇLANDIRILIYOR: "ÖĞRENCİ KREDİLERİ BURSA DÖNÜŞTÜRÜLMELİ"
Akay, Bakanlığın 2027 yılı için 399,7 milyar liralık bütçe öngördüğünü, bu tutarın yaklaşık yüzde 90'ının cari transferler ve borç verme kalemlerinden oluştuğunu kaydetti.
Öğrencilere verilen kredi tutarının yaklaşık 36 milyar liradan 53 milyar liraya yükseldiğini belirten Akay, gençlerin mezuniyetlerinin ardından borç yüküyle karşı karşıya bırakılmaması gerektiğini söyledi.
Akay, "Bakanlık bütçesinden gerekli kaynak aktarımı yapılarak, ihtiyaç duyulması hâlinde Hazine yardımları da devreye sokularak öğrenci kredileri burs sistemine dönüştürülmelidir. Gençlerimizi mezuniyetlerinin ardından borç yüküyle baş başa bırakmayalım" dedi.
Türkiye'de 15-24 yaş grubunda 2 milyon 538 bin gencin ne eğitimde ne de istihdamda olduğunu belirten Akay, genç işsizliği ve ekonomik güvencesizliğe karşı daha kapsamlı politikalar geliştirilmesini istedi.
"2003'TE 260 SİMİT ALAN ÖĞRENCİ BUGÜN 160 SİMİT ALABİLİYOR"
Komisyonda söz alan Denizli Milletvekili Gülizar Biçer Karaca da öğrencilerin yaşadığı ekonomik sorunları gündeme getirdi. Öğrenim kredilerinin alım gücündeki düşüşü simit fiyatları üzerinden anlatan Karaca, 2003 yılında bir öğrencinin aldığı krediyle 260 simit satın alabildiğini, bugün ise bu sayının 160'a gerilediğini söyledi.
Karaca, "2003 yılında bir öğrenci 260 tane simit alabiliyordu. Bugün 160 simit alabiliyor. Verdiğiniz kredi maalesef yeterli değil" ifadelerini kullandı.
2003 yılında öğrenim kredisinin asgari ücretin yüzde 27,6'sına denk geldiğini hatırlatan Karaca, aynı oran korunsaydı bugün öğrencilere 7 bin 728 lira verilmesi gerektiğini belirtti. Mevcut kredi tutarının ise 4 bin lira olduğunu söyledi.
"HER İKİ GENÇTEN BİRİ YETERLİ BESLENEMİYOR"
Karaca, gençlerin barınma, beslenme ve eğitim giderlerini karşılamakta ciddi sıkıntılar yaşadığını belirterek, 15-24 yaş grubundaki her üç gençten birinin yoksulluk ve sosyal dışlanma riskiyle karşı karşıya olduğunu ifade etti.
Karaca'nın aktardığı verilere göre her iki gençten biri ekonomik nedenlerle yeterli beslenemediğini, yine her iki gençten biri eğitim için gerekli kitap ve kırtasiye malzemelerini alamadığını belirtiyor.
Gençlerin yüzde 45'inin psikolojik desteğe ihtiyaç duyduğunu da söyleyen Karaca, üniversite öğrencilerinin barınma koşullarının iyileştirilmesini ve eğitim için kullanılan bilgisayarlardaki vergi yükünün azaltılmasını istedi.
KARAR