Yeni eğitim öğretim yılına ilişkin tüm illere gönderilen genelgede, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nin bütüncül eğitim anlayışı doğrultusunda "Maarifin Kalbinde Oyun" teması esas alınmış, yapılacak planlama ve uygulamaların hazırlanacak ilke ve esaslara uygun şekilde yürütüleceği belirtilmişti. Edinilen bilgiye göre, bu kapsamda Bakanlık, oyunun çocuğun hakkı, toplumun kültürel mirası ve öğrenmenin temel zeminlerinden biri olarak ele alındığı bütüncül bir çerçeveyle hazırlanan "Türkiye Oyun Politika Belgesi ve Eylem Planı" yayımladı.

ÇOCUKLARIN OYUN HAKKI GÜVEN ALTINA ALINACAK

Çocukların oyun hakkının güvence altına alınması, oyun kültürünün yaşatılması, oyunun eğitim ve sosyal hayatın doğal bir parçası haline getirilmesi, çocuklara oyun için gerekli zaman ve güvenli mekanların sağlanması, oyun kültürünün kuşaklar arasında aktarılmasının hedeflendiği planla, paydaşların bu alandaki farkındalıklarının ve becerilerinin de geliştirilmesi amaçlanıyor.

90 EYLEM ADIMI BELİRLENDİ

Çocuğun üstün yararı doğrultusunda fiziksel oyunun önceliklendirilmesi, dijital oyun deneyimlerinin ise dengeli ve gelişimsel açıdan uygun biçimde ele alınması tasarlanan planla, kurumlar arası koordinasyon, veri izleme ve değerlendirme altyapısının güçlendirilmesi de öngörülüyor. Bakanlıkça hazırlanan belgede 6 hedef, 29 politika maddesi ve 90 eylem adımı belirlendi.

"HAYAT BOYU OYUN" ANLAYIŞI

Okul öncesinden ortaöğretime kadar tüm eğitim kademeleri ile okul dışındaki öğrenme ortamlarını kapsayan belge, "hayat boyu oyun" anlayışı doğrultusunda yetişkinleri ve ileri yaş gruplarını da kapsıyor. Çocuklar, aileler, öğretmenler, okul yöneticileri, yerel yönetimler, üniversiteler ve ilgili sivil toplum kuruluşları ise sürecin temel paydaşları arasında bulunuyor. Belgede, "oyun hakkını güvence altına almak", "oyun kültürünü yaşatmak ve gelecek kuşaklara aktarmak", "oyun yoluyla erdemli insan hedefine katkı sağlamak", "oyunu eğitimin merkezine yerleştirmek", "çocuklar için nitelikli, güvenli ve bilinçli dijital oyun iklimi geliştirmek" ve "paydaş sorumluluklarını belirlemek" olmak üzere altı hedef doğrultusunda politikalar oluşturuldu.

TENEFFÜS VE DOĞAL OYUN İÇİN AYRILAN SÜRE KORUNACAK

Çocukların oyun hakkının güvence altına alınması kapsamında oyun için ayrılan zaman ve mekan, korunması gereken bir kamusal kaynak olarak ele alınacak. Teneffüs ve doğal oyun için ayrılan süre kısaltılmayacak, teneffüs, çocuğun bütüncül gelişimini destekleyen bir öğrenme zamanı olarak değerlendirilecek. Çocukların okul dışındaki zamanlarında da oyun, dinlenme ve serbest etkinliklere alan bırakan bir dengenin gözetilmesi sağlanacak.

ÇOCUĞUN OYUN VE DİNLENME HAKKI GÖZETİLECEK

Teneffüs sürelerine ilişkin mevcut uygulamalar, çocuğun oyun ve dinlenme hakkı gözetilerek değerlendirilecek ve ihtiyaç halinde mevzuat düzenlemesi önerileri geliştirilecek. Etkili teneffüs tasarımına ilişkin eğitim paydaşları için rehber hazırlanacak, ailelere çocukların okul dışı zamanlarında oyun ve serbest etkinliklere yer verilmesinin önemi konusunda bilgilendirme yapılacak.

GÜVENLİ VE NİTELİKLİ OYUN ALANLARI GELİŞTİRİLECEK

Okul bahçeleri ve oyun alanlarının çocukların güvenliğini tehdit edebilecek riskleri azaltacak şekilde düzenlenmesi ve güvenli oyun ortamlarının oluşturulması esas alınacak. Oyun alanlarının tek bir oyun türüyle sınırlandırılmaması, farklı oyunlara imkan sunması, mümkün olduğu ölçüde doğal ögeler içermesi ve farklı yaş gruplarının oyun ihtiyaçlarına cevap vermesi sağlanacak. Okul bahçeleri ve oyun alanları için çocuğun üstün yararını gözeten bir tasarım rehberi hazırlanacak. Geleneksel oyun zemin çizgilerinin yanı sıra "konuşan duvarlar" ve etkileşimli fiziki ortamlar gibi düzenlemeler yaygınlaştırılacak. Okul bahçeleri ile oyun alanlarının çevre dostu, yeşil ve sürdürülebilir yaşam alanlarına dönüştürülmesine yönelik pilot uygulamalar gerçekleştirilecek.

"OYUN YETERLİLİĞİ DEĞERLENDİRME KILAVUZU" OLUŞTURULACAK

Çocukların oyun olanaklarının nitelik, nicelik ve erişilebilirlik açısından değerlendirilmesi amacıyla "Oyun Yeterliliği Değerlendirme Kılavuzu" hazırlanacak. Seçilen illerde pilot olarak uygulanacak değerlendirme daha sonra ülke geneline yaygınlaştırılarak periyodik hale getirilecek. Elde edilen sonuçların yerel yatırım ve planlama süreçlerinde kullanılması için kurumlar arası işbirliği geliştirilecek. Özel gereksinimli ve eğitime erişimi sınırlı çocukların akranlarıyla birlikte oynayabilecekleri erişilebilir oyun alanlarına ilişkin standartlar da belirlenecek. Okul bahçelerinde bütün çocukların oyun alanlarına eşit erişimini destekleyen alan paylaşım modelleri geliştirilecek ve pilot uygulamalar yapılacak.

ULUSAL OYUN ENVANTERİ HAZIRLANACAK

Geleneksel çocuk oyunlarının korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması amacıyla "Ulusal Oyun Envanteri" oluşturulacak. İl milli eğitim müdürlüklerinin koordinasyonunda saha derlemeleri yürütülecek ve oluşturulan envanter dijital platform üzerinden açık erişime sunulacak. UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras kapsamında değerlendirilebilecek oyunlar tespit edilerek bunlara ilişkin başvuru dosyaları hazırlanacak ve geleneksel çocuk oyunları şenlikleri ülke genelinde düzenli hale getirilecek. Ayrıca geleneksel çocuk oyunlarının eğitim öğretim içeriklerindeki yeri, kültür aktarımı açısından incelenecek, ders kitabı hazırlama kılavuzlarına oyunların kültürel taşıyıcılık rolüne ilişkin ölçütler eklenecek.

Çocuklar ile ebeveynleri bir araya getiren okul temelli oyun etkinlikleri yaygınlaştırılacak, yerel oyun belleğinin kayıt altına alınmasına yönelik okul projeleri desteklenecek. Türk dünyasının ortak oyun envanterinin oluşturulmasına yönelik çalışma başlatılacak. Bu kapsamda "Türk Dünyası Çocuk Oyunları Şenliği" düzenli hale getirilerek, katılımcı ülke sayısı artırılacak ve dünya çocuk oyunları şenlikleri düzenlenecek.