Teklif ile, özel okullarda yöneticilik ve eğitim-öğretim hizmeti yapanlara, kıdemlerine göre dengi resmî okullarda ödenen aylık ve sosyal yardım kapsamındaki ek ödeme tutarlarından az ücret verilmemesi amaçlanmaktadır.

GENEL GEREKÇE

Türkiye’de AK Parti iktidarının yürütmüş olduğu neoliberal eğitim politikaları, kamusal eğitimi tasfiye ederken özel öğretim kurumlarını birer ticari işletmeye, bu kurumlarda çalışan öğretmenleri ise ucuz ve güvencesiz iş gücü pazarına mahkûm etmiştir. 2014 yılında 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumlan Kanunu’ndan "taban maaş yasası" olarak bilinen kamudaki dengi öğretmenlerden az maaş alamayacaklarına yönelik hükmün çıkarılması, özel sektör öğretmenlerini asgari ücret cenderesine hapsetmiştir. Bununla birlikte, öğretmenlerin güvenceli kamusal istihdam hakkı, iktidann bir tasfiye ve ideolojik kadrolaşma aparatına dönüştürdüğü "mülakat sistemi" ile tamamen gasp edilmektedir. KPSS’den yüksek puanlar alarak müktesep hak kazanan binlerce öğretmen, şeffaflıktan uzak, kayırmacı ve liyakatsiz mülakat elenmeleriyle mağdur edilmektedir. Ataması yapılmayan veya mülakat marifetiyle hakkı yenen öğretmenler, özel sektörün insafına terk edilerek kölelik koşullarında çalışmaya zorlanmaktadır. İktidar, mülakatları kaldırmaya yönelik sözler verse de her dönem seçim malzemesi haline getirilen bu vaat halen yerine getirilmemektedir.

Özel Sektör Öğretmenleri Sendikası’nın 2024 yılının başından bu yana Uluslararası Çalışma Örgütü ile yürüttüğü yüz yüze ve yazılı görüşmeler neticesinde, ILO Sendika Özgürlüğü Komitesi 3490 sayılı raporu yayımlamıştır. Bu rapor, Türkiye’deki eğitim emekçilerinin karşı karşıya kaldığı hak gasplarını uluslararası düzeyde tescillemiştir. ILO, %1 Tik sendikal barajın toplu pazarlık hakkım engellediğini belirterek 6356 sayılı Kanun’un 41. maddesinin değiştirilmesi, özel sektör öğretmenlerinin sözleşmelerinin sendikal nedenlerle yenilenmemesinin bir hak ihlali olduğu ve sendika karşıtı bu uygulamanın yasaklanması, sendikal aynnıcılık vakalarında, işe iade kararlarının işverenler tarafindan sadece tazminat ödenerek baypas edilmesinin önüne geçilmesi konularında iktidara uyarı ve önerilerde bulunmuştur.

15 Haziran 2026’da özel öğretim kurunılarında çalışan insani çalışma koşullarından mahrum bırakılan, taban maaş hakları ellerinden alınan, güvencesiz sözleşme dayatmalarıyla sömürülen ve kamuda istihdam süreçlerinde uygulanan mülakat sistemiyle hakları gasp edilen ve emeğinin karşılığım alamayan öğretmenler; taleplerinin karşılanması ve iktidar tarafından verilen sözlerin tutulması amacıyla Ankara’daki sendika binasında süresiz açlık grevi eylemine başlamış, açlık grevinin 7. gününde, anayasal demokratik haklarım kullanarak Madenci Amtı’na yürümek isteyen öğretmenlere, annelerine ve destek veren yurttaşlara polis müdahale etmiş, çok sayıda yurttaş gözaltı, biber gazlı saldırı ve kolluk şiddetine maruz bırakılmıştır. İktidar, öğretmenlerin insani, kamusal ve sendikal hak taleplerine kulak tıkamakla kalmayıp, bu haklı direnişi kolluk şiddetiyle bastırmaya çalışmaktadır.

Eğitim emekçilerinin taban maaş hakkının iade edilmesi, mülakat garabetine son verilerek liyakate dayalı ve güvenceli atamalarm yapılması, belirli süreli iş sözleşmesi sömürüsünün son bulması, sendikal hak önündeki barajların kaldırılması gerekir. Eğitim, sermayenin kâr alanı; öğretmenler ise kölelik rejiminin özneleri değildir. Bu teklif, eğitimde güvencesizleştirmeye, piyasalaştırmaya ve her türlü baskı, şiddet ve ayrımcılık politikalarına karşı emekten yana demokratik bir refleksin gereğidir.

MADDE GEREKÇELERİ

MADDE 1- Madde ile piyasacı eğitim politikalarının ve sermaye düzeninin insafına bırakılan özel öğretim kurumlarındaki yönetici, öğretmen, uzman öğretici ve usta öğreticilerin emek sömürüsüne karşı korunması amaçlanmıştır. Eğitim emekçilerinin net maaşları ile ek ders ücretlerinin, dengi resmi okullarda görev yapan öğretmenlerin net gelirlerinden az olamayacağı yönünde emredici bir taban maaş güvencesi getirilmektedir. Ayrıca özlük ve sosyal hakların gasp edilmesini engellemek adına, resmi okullardaki tüm sosyal yardım ve tazminatların özel sektörde de aynen uygulanması zorunlu kılınmaktadır.

MADDE 2- Yürürlük maddesidir.

MADDE 3- Yürütme maddesidir.

5580 SAYILI ÖZEL ÖĞRETİM KURUMLARI KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ

MADDE 1- 8/2/2007 tarihli ve 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumlan Kanununun 9 uncu maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki cümleler eklenmiştir:
"Kurumlarda görev yapan yönetici, öğretmen, uzman öğretici ve usta öğreticilere ödenecek net aylık ücret ile ek ders ücreti, dengi resmi okullarda görevli öğretmen ve yöneticilere ödenen net aylık ücret ve ders saati ücreti miktarından az olamaz. Sosyal yardım kapsamındaki ek ödemeler, ödenekler ve tazminatlar resmi okullardaki emsalleri esas alınarak aynen uygulanır. Bu hükme aykırı sözleşme imzalanamaz, aksine yapılan sözleşmeler geçersizdir."

MADDE 2- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 3- Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.