Üniversitelerle ilişiği kesilen öğrenciler için hazırlanan yeni öğrenci affı düzenlemesinde, kapsamın önceki örneklere göre daha geniş tutulması planlanıyor. Taslak çalışmada özellikle şartların sadeleştirilmesi ve başvuru sürecinin kolaylaştırılması öne çıkıyor.

ETKİLENECEK BÖLÜMLER

Düzenlemenin ilk taslağında yer alan ve tartışma konusu olan bazı kriterler çıkarıldı. Buna göre, mali durum şartı uygulanmayacak ve eğitimin yarısını tamamlama şartı aranmayacak. Ancak düzenleme herkesi de kapsamayacak. Yüksek lisans ve doktora öğrencileri af dışında tutulacak. Bu çerçeve, lisans ve ön lisans düzeyinde eğitimini yarıda bırakan geniş bir kitleyi doğrudan ilgilendiriyor. Düzenlemeden en çok fen-edebiyat fakültelerine bağlı bölümler, mühendislik dalları, hukuk fakülteleri ve sosyal bilimlerde eğitimine ara verenlerin faydalanacağı üzerinde duruluyor.

KAPSAM DAR MI, GENİŞ Mİ?

Düzenlemenin en kritik başlığı, kapsamın nerede başlayıp nerede biteceği. Bu noktada iki ayrı senaryo öne çıkıyor. Sınırlı kapsam çalışmasının uygulanması halinde, öğrenci affı Temmuz 2022 sonrasını içerecek. Bu durumda yaklaşık 1,5 milyon kişi af kapsamına girecek. Bunların en az 190 bininin yeniden kayıt yaptırarak öğrenimine dönmesi bekleniyor.

Geniş kapsamlı af seçeneğindeyse, düzenlemeye Temmuz 2022 öncesi de dahil edilecek ve yalnızca daha önceki aflardan faydalanmamış olma şartı getirilecek. Bu durumda toplam potansiyel yararlanıcı sayısının 7,5 milyona kadar çıkması ve 700 ila 800 bin arasında kişinin üniversiteye dönmesinin önü açılacak.

ETKİ ANALİZİ

Bu senaryo gerçekleşirse, Türkiye'deki en geniş kapsamlı öğrenci affı yürürlüğe girmiş olacak. Özellikle 2022 öncesini kapsayan geniş bir af durumunda, üniversitelerin idari kapasitesinin ciddi şekilde zorlanabileceği de geçtiğimiz hafta Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan'a aktarıldı. Bu nedenle AK Parti kurmayları ve YÖK yetkililerinin bu seçeneğe çok sıcak bakmadığı öğrenildi. Öte yandan, kapsamın geniş tutulması halinde afların sürekliliği tartışması da yeniden gündeme gelebileceği için kaynaklar geniş kapsamlı affın etki analizinin iyi yapılmadan teklife bu ölçekte bir düzenlemenin eklenemeyeceğini kaydetti.

Üniversiteler nasıl etkilenecek?

Düzenlemenin hayata geçmesi halinde üniversitelerde özellikle kayıt ve belge işlemlerinde artış, yatay/dikey geçiş ve intibak talepleri, ders saydırma ve müfredat uyum süreçleri, uzun süre ara vermiş öğrenciler için akademik uyum sorunlarının yaşanması beklendiği için geniş kapsamlı af için etki analizleri hazırlanıyor.

Uğur DUYAN