Meclis Akran Zorbalığını Araştırma Alt Komisyonu’nun taslak raporunda, akran zorbalığıyla mücadelede başarılı uluslararası uygulamalara yer verildi. Raporda, dünya genelinde etkili programlar arasında Olweus, KiVa, ViSC ve NoTrap modellerinin öne çıktığı hatırlatılarak özellikleri tek tek anlatıldı. Dünya çapında en yaygın kullanılan zorbalık önleme programı olan Olweus Zorbalığı Önleme Programı’nın okul genelinde, sınıf düzeyinde ve bireysel müdahaleleri içeren kapsamlı bir yaklaşıma sahip olduğu ve zorbalık vakalarını yüzde 20 ila 70 oranında azalttığı ifade edildi.

AKRAN DESTEKLİ MÜDAHALE MODELİ

Finlandiya merkezli “KiVa programı”nın da zorbalığa tanık olan öğrencilerin müdahale etme becerilerini artırmayı ve mağdurlara destek olmayı hedeflediği aktarıldı. Bu programın, zorbaların elde ettiği sosyal ödülleri azaltmayı ve seyirci kalanların empati becerilerini geliştirmeyi hedefleyerek zorbalığı önemli ölçüde azalttığı dile getirildi.

Avusturya’da uygulanan “ViSC programı”nda ise, çok kültürlü okul ortamlarına yönelik sosyal öğrenme odaklı bir yaklaşımla, öğretmenlerin ve öğrencilerin sosyal becerilerini geliştirmeyi amaçladığı kaydedildi. İtalya’da geliştirilen “No Trap! Programı”nın akran destekli bir müdahale modeli olduğuna dikkat çekildi. Bu uygulamada öğrencilerin, zorbalıkla mücadele konusunda eğitilerek, akranlarına destek olduğu, akran eğitimciler aracılığıyla empati ve problem çözme becerilerini güçlendirmeye odaklanıldığı belirtildi. İskandinav ülkelerindeki çocuk bakım merkezleri, anaokulları ve ilkokullarda zorbalığı önlemeye yönelik bir girişim olan “Free of Bullying (Zorbalık İçermeyen) programı”nın da çocukların aidiyet duygusunu güçlendirerek zorbalığı önlemeyi amaçladığı bildirildi.

TÜRKİYE İÇİN UYARLAMA HEDEFİ

Raporda, söz konusu uluslararası programların incelenerek Türkiye’nin sosyo-kültürel yapısına uygun şekilde uyarlanmasının hedeflendiği ifade edildi. Uzmanlar, akran zorbalığıyla mücadelede yalnızca cezai önlemlerin değil, önleyici ve eğitici yaklaşımların da büyük önem taşıdığına dikkat çekiyor.

AKRAN ZORBALIĞINDA ÇARPICI TABLO

Meclis Akran Zorbalığını Araştırma Alt Komisyonu’nun taslak raporunda, akran zorbalığının Türkiye’deki durumuna ilişkin veriler de yer alırken, rakamlar durumun ciddiyetini bir kez daha ortaya koydu. Raporda, araştırmalara göre zorbalık yapma oranı yüzde 50’nin üzerinde seyrederken, zorbalığa maruz kalan öğrencilerin oranının yüzde 70’e yaklaştığı kaydedildi.

Türkiye genelinde yaklaşık 18 milyon öğrencinin bulunduğu dikkate alındığında, 10 milyona yakın öğrencinin doğrudan akran zorbalığına maruz kaldığı ya da zorbalık davranışı sergilediği kaydedildi. Raporda, özellikle işlevsel zorluk yaşayan çocukların daha büyük risk altında olduğuna dikkat çekildi. Bu gruptaki çocukların en az bir zorbalık türüne maruz kalma oranı yüzde 27,2 olarak tespit edilirken, genel olarak 6-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 13,8’inin zorbalığa uğradığı ifade edildi.

Esma ALTIN